مقالات و پایان نامه ها

ابعاد ونظریات اعتماد

 ابعاد ونظریات اعتماد

در حالی که اغلب محققان پیشین تنها یک بعد برای اعتماد قائل بوده­اند مطالعات بیشتر حاکی از آن است که اعتماد ساختاری چند بعدی دارد. هر یک از این ابعاد تاثیر متفاوتی بر طول زمان بر قراری ارتباط دارد. برای مثال قابلیت اعتبار نسبت به خیر­خواهی(حسن نیت) تاثیر بسیار و با اهمیت­تری بر افق زمانی روابط دارد( محمدی فر و همکاران،110،1389).

اعتماد به سه صورت خود را نشان می­دهد: اعتماد بین­فردی یا اعتماد به افراد آشنا، اعتماد اجتماعی یا اعتماد تعمیم­یافته یا اعتماد به بیگانگان، اعتماد مدنی یا اعتماد به سازمان­ها و نهادها. اعتماد به نهادها و سازمان­ها با معرف­های مربوط به هر مقوله تعریف می­شود. برای مقوله اعتماد به سازمان­ها و نهادها که آن را می­توان تحت عنوان رضایت از سازمان مطرح کرد، دلالت بر میزان مقبولیت، کارایی و اعتمادی است که مردم به سازمان یا نهاد مورد بررسی دارند. به لحاظ عملیاتی میزان رضایت از سازمان بر حسب ارزیابی که مردم از مسئولان آن سازمان یا نهاد دارند، مورد سنجش است. زیرا به تعبیر دوگان(1374)[1] انعکاس فقدان اعتماد به نهادها در اغلب موارد نتیجه بی­اعتمادی به افرادی است که عهده دار امور آن نهادها هستند (محمدی و زنگنه،1390،156-155).

پاین[2] در مقاله خود تحت عنوان« رهنمودهایی برای اندازه گیری اعتماد در سازمان­ها » ده بعد برای اعتماد پیشنهاد نموده که شامل موارد زیر است:

شایستگی: به این باور اشاره دارد که سازمان قادر است به آنچه که می­خواهد ومی­گوید دست یابد. این بعد در برگیرنده میزان اثربخشی است که ما از سازمان درک می­کنیم؛ اینکه سازمان می­تواند در بازار رقابت کند و موقعیت خود را تضمین کند.

مطلب مشابه :  عملکرد مغز در تصمیم گیری در سرمایه گذاری مالی

صداقت: اعتقاد به اینکه سازمان عادلانه و منصفانه عمل می­کند.

اتکاپذیری و قابلیت اعتماد: این باور که سازمان به آنچه می­گوید عمل خواهد کرد و اقداماتش مورد اطمینان و بدون نقص خواهد بود.

صراحت و درستکاری: این بعد نه تنها در بر­گیرنده میزان و صحت اطلاعات تسهیم­شده است، بلکه میزان صداقت و تناسب اطلاعات انتقال یافته را نیز شامل می­شود.

آسیب­پذیری: این بعد به آسیب­پذیری اهداف، هنجارها و ارزش­های سازمان در تبادل و تعامل با سایر سازمان­هایی که شایسته­تر بوده و مورد اعتماد هستند، اشاره دارد.

توجه به کارکنان: این بعد شامل احساس مراقبت، همدلی، تحمل و بردباری و امنیت است براین اساس، زمانی که کارکنان در فعالیتهای کسب وکار آسیب­پذیر می­شوند، نشان داده می شود.

احساس هویت: این بعد میزان حفظ و پایبندی به اهداف، هنجارها، ارزش­ها وباورهای رایج مرتبط با فرهنگ سازمانی را پیش­بینی و اندازه­گیری می­کند. این بعد نشان می­دهد که ما تا چه حد با مدیریت و همکاران همبسته هستیم.

نظارت و کنترل متقابل: این بعد به میزان توافق بخش­ها بر این موضوع که چه کسی قدرت قانونی برای تاثیر و نفوذ بر دیگران را دارد، اشاره می­کند. برا ین اساس سازمان­ها و افراد باید میزانی از کنترل را بر روی همدیگر داشته باشند.

رضایت: این بعد به میزان احساس خوب و مساعد یک بخش یا یک حوزه نسبت به بخش یا حوزه دیگر اشاره دارد. یک ارتباط رضایت­بخش ارتباطی است که در آن منافع و مزایا بیشتر از هزینه­ها و معایب باشد.

تعهد: این بعد به میزان باور و ایمان یک بخش سازمان به ارزشمندی ارتباط اشاره دارد. به طوری که برای حفظ و تقویت آن انرژی صرف می­کند. تعهد دارای دو بعد است: یکی تداوم و پایداری تعهد؛ که به یک خط معینی از عمل اشاره دارد و دیگری تعهد اثربخش؛ که یک میل و گرایش همگانی است( بارانی و همکاران،1391،73-72).

مطلب مشابه :  سنگسابی،نماشویی،نانوساب،رزین ساب کف سابی

سلیگمن (1997)[3] « برداشت دو گانه­ای را از اعتماد توسعه داده است که اشاره به زمینه­های مختلف برای رابطه بین افراد در حوزه شخصی واشکال نهادی شده اعتماد در فضای عمومی دارد. به نظر وی اعتماد مسأله­ای است که در فرایند انتقال از روابط شخصی و غیر­رسمی بین افراد به اشکال نهادی و عمومی شده در فضایی که به وسیله قرارداد، قانون و مبادله متقابل انباشته شده محصور گردیده است. فوکویاما به یک برداشت تعمیم­یافته از اعتماد توجه دارد که آن را بر حسب انتظار حاصل شده در درون یک اجتماع هنجارمند، که مبتنی بر رفتار تعاونی و هنجارهای مشترک است، تعریف می­نماید. نتیجه این که اولا روابط اعتماد از طریق اراده­گرایی مشخص می­گردد و ثانیا اعتماد با ارزش­های مشترک پیوند دارد. ثالثا اعتماد به طور بالقوه با روابط مبتنی بر قرارداد و اجبار صرف ناسازگار است»(محمدی و زنگنه،155،1390).

نظریه تبادل اجتماعی فرض می­کند که افراد انتظار عکس­العملهای عادلانه و دوجانبه بعدی را از سازمان یا مخاطب خود دارند. از آن­جا که مبادله اجتماعی، معمولا غیرقابل اندازه­گیری است و قرارداد محسوسی برای اطمینان از تحقق آن وجود ندارد؛ بنابراین، تلاش وتعهد فرد تا حد زیادی به اعتماد طرف مقابل وابسته است. لین و هانگ(2009)[4] مطابق با مطالعات سیمون(2002)[5] اعتماد دارای ابعاد گوناگون است که شامل اعتماد مبتنی بر شایستگی، اعتماد مبتنی بر صداقت و اعتماد مبتنی بر خیرخواهی است. اعتماد مبتنی بر شایستگی بیان­کننده آن است که فرد(عضو) باور کند سایر اعضای تیم از دانش، مهارت، تجربه و هوشمندی لازم برخوردار هستند. اعتماد مبتنی بر صداقت حدی است که یک عضو باور کند اعضای تیم صادق و قابل اطمینان هستند و اعتماد مبتنی بر خیرخواهی به حدی اشاره دارد که فرد باور می­کند سایر اعضای تیم در جهت مصلحت و منافع او عمل می کنند(مرتضوی و همکاران،142،1390).

مطلب مشابه :  مفهوم و تعریف مهندسی مجدد فرآیندهای کاری

سین و همکاران ( 2002)[6] معتقدند که سطوح بالاتری از اعتماد میان خریدار و فروشنده احتمال استمرار رابطه را افزایش خواهد داد. همچنین ارتباطات به ویژه ارتباطات به موقع از طریق کمک به حل و فصل اختلافات و همسو کردن ادراکات و انتظارات ارتقای اعتماد بین طرفین در رابطه کمک خواهد کرد(رنجبران و براری، 69،1388).

بلوم کویست و استاهله[7] معتقدند که اعتماد نقش چشم گیری در افزایش مشارکت در سازمان­ها دارد. اعتماد بین افراد و سازمان­ها باعث می­شود تا تعاملات و روابط منظم و منطقی به وجود آید. اعتماد فرصتی را برای ایجاد همکاری سازمان­ها ایجاد می­کند تا بر مبنای آن سرمایه گذاری خود را افزایش دهند.

طوسی وجود اعتماد در سازمان را از ویژگیهای سازمان بالنده ذکر می­کند، وی اعتماد را باور به درستی دیگران می­داند.از نظر رابینز ویژگی عمده تیم­هایی که عملکرد عالی دارند، اعتماد متقابل اعضا به یکدیگر است. به اعتقاد وتن و کمرون[8] افراد هنگامی که به مدیریت خود اعتماد پیدا می­کنند، احساس توانمندی می­کنند(بارانی و همکاران،72،1390).

 

[1]. Dogan

[2]. Pain

[3]. Seligman

[4]. Lin & Huang,

[5]. Simoon

[6] . Sin et al

[7] . Bloom Qoest & Stahelah

[8] . Vatan & Kamron

92