مقالات و پایان نامه ها

رویکردهای ارزیابی عملکرد

رویکردهای ارزیابی عملکرد

اندازه گیری عملکرد توسط مدیران به طور مستقیمن تعیین کننده روش انجام کار آنهاست. اندازه گیری شامل ویژگی ها، رفتارها و نتایج می شود. اندازه گیری نباید فقط نتایج یعنی پیامدهای رفتار فرد را بسنجد بلکه باید رفتارها یعنی آنچه را که فرد انجام می دهد در نظر بگیرد. رفتارها باید قابل ارزیابی باشند و بتوان آنها را در راستای اهداف سازمان یا واحد، منفی، خنثی یا مثبت ارزیابی کرد و یا در طیفی از عالی، فراتر از استاندارد، مطابق استاندارد، کمتر از استاندارد و غیر قابل قبول جای داد. به طور کلی سه رویکرد اندازه گیری عملکرد مورد استفاده قرار می گیرد:

  • رویکرد ویژگی ها: تاکید این رویکرد بر خصوصیات و ویژگی های فرد است و در آن توانایی ها (توانایی ذهنی، هوش) و شخصیت (وظیفه شناسی، رفتارهای کاری) فرد ارزیابی می شود. این رویکرد زمانی مناسب است که واحد جدیدی ایجاد می شود تا افرادی با خصوصیات متناسب به مشاغل تخصیص یابند. یکی از انتقادها به این روش این است که خصوصیات تقریبا با ثبات بوده در کنترل فرد نیست.
  • رویکرد رفتاری: رویکرد رفتاری به آنچه که فرد در حین کار انجام می دهد تاکید دارد و به خصوصیات و پیامدها اهمیتی نمی دهد. این رویکرد یک رویکرد فرآیند گراست که به چگونگی انجام کار توسط فرد در شغل می پردازد. رویکرد رفتاری در اندازه گیری عملکرد به ارزیابی شایستگی ها می پردازد. بنابراین باید رفتارهای مربوط به شایستگی ها تعریف و شاخص های خاص هر کدام از آنها تعیین شود. این رویکرد در این شرایط مناسب است: الف) زمانی که ارتباط بین رفتارها و پیامدها مبهم باشد؛ ب) زمانی که پیامدها در فاصله زمانی دورتری رخ می دهند و ج) پیامدهای مطلوب خارج از کنترل فرد باشد.
  • رویکرد نتیجه ای: رویکرد نتیجه ای به نتایج و پیامدها تاکید می کند و خصوصیات و رفتارهای فرد ملاک عمل نیست. در این رویکرد فقط خروجی (میزان فروش، تعداد تولید، تعداد خطا و …) مهم است. مزیت مهم این روش این است که تعریف و اندازه گیری نتایج بسیار راحت تر، عینی تر، سریع تر و کم هزینه تر از تعیف و اندازه گیری رفتارها و خصوصیات است. این رویکرد در شرایطی مناسب است که کارکنان ماهر و به همه رفتارهای مورد نیاز مسلط باشند، رفتارها به طور واضح به نتایج مرتبط باشند. نتایج در طول زمان در اثر آگاهی بیشتر فرد از رفتارهای مناسب بهبود یابد. ولی این عیب را دارد که رفتارهای نیل به هدف در سیستم ارزیابی منعکس نمی گردد. ممکن است عدم موفقیت در نیل به هدف در اثر عواملی خارج از کنترل مستقیم فرد همچون عدم امکانات، ابزار کار، جو نامساعد کاری یا عدم همکاری دیگران باشد(طاهری هشی و منافی، 1391، ص 111).
مطلب مشابه :  ابعاد مدیریت اجتماعی ارتباط با مشتری
92