پایان نامه ها

منابع مقاله درباره قانون اساسی، قوه مجریه، انقلاب فرهنگی، نمایندگی مجلس

(اصل 6 و 58) در مرحله وضع قانون،انتخاب رئیس جمهور(اصل 62)و انتخاب اعضای شورای محلی (اصل 100) در مرحته اجرای قانون اشاره نمود.(هریسی نژاد،1380،شماره 180 و 181 ) نمایندگان مجلسخبرگان که وظیفه انتخاب رهبر را بر عهده دارند، توسط مردم برای مدت هشت سال انتخاب میشوند. بدین ترتیب انتخاب رهبر (اصل 107 )در جمهوری اسلامی ایران به صورت غیر مستقیم میباشد.(جهانگیر،1381 :86) مجلس شورای -اسلامی، نقش بسیار مهمی در اداره کشور دارد که علاوه بر قانونگزاری،وظایفی چون رای اعتماد به وزرا،سوال ،تذکر و استیضاح رئیسجمهور و وزرا، تصویب بودجه کل و وظایف مهم دیگر که در اصل 87 به بعد به آن اشاره شده است.(صادقی نشاط،1378: 167 )
2-3- 1 انتخابات مجلس شورای اسلامی
انتخابات مجلس شورای اسلامیبطورگسترده در سراسر کشور و به طور مجزا در هر حوزه انتخابیه برگزار می-شود.که منتخبین هر حوزه انتخابیه به مجلس شورای اسلامی راه مییابند.(در صورتی که یک چهارم کل آرای ماخوذه را کسب نمایند).طول مدت نمایندگی مجلس شورای اسلامی چهار سال میباشد و هر چند دوره که یک شخص آرا را کسب نماید میتواند در مجلس شورای اسلامی حضور داشته باشد.معمولاً مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی به واسطه منطقهای ، محلی،قومی و قبیلهای بودن بالا است.عمدهترین وظیفه مجلس شورای اسلامی قانون گذاری است و این اختیار طبق اصل 76 قانون اساسی در تمام مسائل کشور جاری است .علاوه بر این طبق اصل 84،مجلس شورای اسلامی حق تحقیق و تفحص در تمام امور کشور را دارد.همچنین طبق اصل 84 هر نماینده در برابر تمام ملتّ مسئول است و حق دارد در همه مسائل داخلی و خاجی کشور اظهار نظر کند.این حق در ترکیب با اصل مصونیت نمایتدگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی،مکانیسم قدرتمندی برای وضع قوانین و نظارت بر حسن اجرای آن و همچنین پاسخ طلبی از مسئولان است.بهدلایل زیر مجلس بیشترین اشراف را بر قوه مجریه دارد:
رئیس جمهور برای هیئت وزیران پس از تشکیل و پیش از هر اقدام دیگر باید از مجلس رای اعتماد بگیرد(اصل 87). نمایندگان مجلس شورای اسلامی میتوانند در مواردی که لازم میدانندهیئت وزیران،یا هر یک از وزیران را استیضاح کنند…اگر مجلس رای اعنماد نداد هیئت وزیران یا وزیر مورد استیضاح عزل میشود (اصل 89) نمایندگان مجلس میتوانند به عدم کفایت رئیسجمهور رای دهند(اصل89). مجلس موظف است به شکایات که از طرز کار قوه مجریه میشود رسیدگی کند واز آنان پاسخ کافی بخواهد و نتیجه را به شاکی یا عموم مردم اطلاع دهد(اصل90).هریک از وزیران مسئول وظایف خاص خویش در برابر مجلس است(اصل 137) رئیسجمهور،در حدود اختیارات و وظایفی که به موجب قانون اساسی یا قوانبن عادی به عهده دارد در برابر مجلس شورای اسلامی مسئول است(اصل 122).دیوان محاسباتکه زیر نظر مجلس میباشد، به کلیه حسابهای دستگاههای دولتی رسیدگی وحسابرسی میکندکه هیچ هزینهای از اعتبارات مصوب تجاوز نکرده و هر وجهی در محل خود به مصرف رسیده باشد.(اصل 55) جدول شماره2 -2 :
در جدول زیر میزان مشارکت در انتخابات مجلس شورای اسلامی از ابتدای پیروزی انقلاب تاسال 1392 درکل کشور آورده میشود:
میزان مشارکت
جمعیت رایدهندگان
دورههای مجالس /سال برگزاری انتخابات
52درصد
10میلیون و875هزارو969نفر
مجلس اول / 1358
65درصد
15میلیون و 607هزارو306نفر
مجلس دوم / 1363
60درصد
16میلیون و 714هزارو281نفر
مجلس سوم / 1367
58درصد
18میلیون و 767هزارو42نفر
مجلس چهارم / 1371
71درصد
24میلیون و 682هزارو386نفر
مجلس پنجم/ 1374
67درصد
26میلیون و 82هزارو157نفر
مجلس ششم / 1378
51درصد
23میلیون و 734هزارو677نفر
مجلس هفتم / 1382
51درصد
22میلیون و 350هزارو254نفر
مجلس هشتم / 1386
64درصد
30میلیون و 905هزارو605نفر
مجلس نهم / 1390

مطلب مشابه :  تحقیق با موضوعارزش افزوده، افزوده اقتصادی، ارزش افزوده اقتصادی، رگرسیون

2-3-2 انتخابات شورای شهر
نهاد شورای شهر،روستا،بخشهاو شهرستانهادر قانون اساسی پیش بینی شده است.انتخابات به طور گسترده در سراسر کشور و به صورت مجزا در هر شهر محل و روستا برگزار میشود،طول مدت هر دوره نیز چها سال می -باشد.تعداد اعضای شورای هر شهر ومحل بر حسب تعداد جمعیت آن مشخص میشود مثلا شورای شهر تهران پانزده نفر میباشد،که وظیفه آنها تعیین شهرداروبطور کلی تصمیمگیری امور مربوط به شهر،بخش،و محل می-باشد.اما در عمل این نهادها اولاً فاقد اختیارات قانونی برای تصمیمگیری هستند؛ثانیاً این نهادها که عمر چندانی از فعالیت آنها نمیگذرد،عمومیت و گسترش کافی نیافته و هنوز در ساخت اجتماعی ایران نهادینه نشدهاند؛به همین دلیل،زمینه ذهنی و عملی مساعد برای مشارکت فعال آنها در امور عمومی فراهم نیست.علاوه بر این چهاچوب قانونی این نهادها،ظرفیت محدودی برای واگذاری اختیار تصمیمگیری و مشارکت معنیدار به مردم دارد. تجربه جدید شورای اسلامی شهروروستا،چالشهای بسیاری را در رابطه دولت و مردم نمایان ساخت و نشان داد که دولتمردان هنوز آمادگی ذهنی و فرهنگی لازم برای واگذاری امور به مردم را ندارند.(حافظ نیا،1391: 207)
2- 4-هدف از انتخابات ریاست جمهوری :
دلایل توجیهی قابل قبولی برای انتخابات ریاستجمهوری وشخص رئیسجمهور وجود دارد.
1-نماینده منتخب و مستقیم مردم و یکی از مظاهر برجستهی حاکمیت ملیّ است. (اصل114)
2- عالیترین مقام رسمی کشور پس از مقام رهبری است.(اصل113)
3- مورد تاکید مقام رهبری است.(اصل110)
4- رئیس قوهی مجریه
است.(اصل 113)
به این ترتیب میتوان وی را پس از رهبری مناسبترین مقام برای ایفای وظیفه مسئولیت اجرای قانون اساسی داننست.(مهرپور ،1380 :48 -51)
2- 4-1وظایف و اختیارات رئیسجمهور :
2-4-1-1مسئولیت اجرای قانون اساسی قانون اساسی به دودلیل حائز اهمیت است
یکی آنکه،اساس وشالودهی نظام،درکلیه شئون کشور درآن ترسیم ومقرر میگردد وصلاحیتها به موجبآن سازماندهی میشود؛دیگر آنکه، تعیین کننده حقوق وتکالیفی است که یک طرفآن حاکم پر اقتدار وطرف دیگرآن نوعاً افرادضعیف قرار دارد.
2-4-1-2 -درامور بین الملل :
رئیسجمهور ازنظربین المللی،پس ازمقام رهبری،عالیترین مقام رسمیکشور محسوب میشود.به همین جهت درروابط بین المللی اختیاراتی رادارا است:
2-4-1-2 -1 امضاء قراردادهای بین المللی
دراصل 125قانون اساسی بدین شرح میباشد( امضاعهدنامه ها،مقاوله نامهها، موافقت نامهها و قراددادهای دولت ایران باسایر دولتها وهمچنین امضای پیمانها مربوط به اتحادیههای بینالمللی پس ازتصویب مجلس شورای اسلامی بارئیسجمهور یانمایندهی قانونی او است).نکتهی قابل توجه این که ابتکار انعقاد قوهی مجریه است، نه قوهی مقننه و تصویت آن توسط مجلسشورای اسلامی درمقام نظارت استصوابی و صرفاً به منزلهی صدور مجوز انعقاد میباشد بنابراین پس ازتصویب مجلس،رئیسجمهور صلاحیت امضاء یا عدم امضاء قرارداد راخواهد داشت و ازاین بابت دولت پاسخگوی مجلس نخواهد بود.
2-4-1-2 -2 اعزام وپذیرش سفیران
اصل 128 اصلاحی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقرر میدارد((سفیران به پیشنهاد وزیر امور خارجه و تصویب رئیسجمهور تعیین میشوند.رئیسجمهور استوارنامه سفیران را امضاء میکند و استوارنامهی سفیران کشورهای دیگررا میپذیرد.(قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران)
2-4-2-3 ریاست ومسئولیت شورای عالی کشور:
ریاست شورای عالی امنیت ملی (تامین منافع ملی،تمامیت ارضی و حاکمیت ملی )و شورای عالی انقلاب فرهنگی
(اسلامی نمودن برنامهها وخطمشی فرهنگی کشور)
2-4-2-وظایف و اختیارات رئیسجمهور درارتباط با قوای مقننه وقضائیه:
2-4-3-1رئیسجمهور و قوهی مقننه
امضای قوانین(اصل 123 قانون اساسی رئیسجمهور موظف است مصوبات مجلس یا نتیجهی همه پرسی پس از طی مراحا قانونی و ابلاغ به وی امضاء کند وبرای اجرا دراختیارمسئولان بگذارد).(رئیس جمهور موظف به امضای مصوبات وابلاغ آن ظرف 5روز درصورت استنکاف وی به دستور رئیس مجلس روزنامهی رسمی موظف به انتشار آن درظرف 72ساعت میباشد، ماده 1قانون مدنی)
2-4-2-1 -1همهپرسی :
همهپرسی به پیشنهاد رئیسجمهور یایکصد نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی وتصویب حداقل دوسوم مجموع نمایندگان اقدام خواهد شد. مادهی36 قانون همهپرسی.
2-4-2-1 -2عزل ونصب وزیران:
رئیسجمهورمی تواند وزرا را عزل کند ودر این صورت بایدبرای وزرای جدید ازمجلس رای اعتماد بگیرد.
2-4-2-1 -3 توقف انتخابات:
طبق اصل 68 قانون اساسی مقرر میدارد درزمان جنگ واشغال نظامی کشور به پیشنهادرئیسجمهور و تصویب سه چهارم مجموع نمایندگان وتایید شورای نگهبان انتخابات نقاط اشغال شده یاتمامی مملکت برای مدت معینی متوقف میشود.
2-4-2-1 -4 حضور واحضار به مجلس
رئیسجمهورحق شرکت درجلسات علنی مجلس را دارد ومی تواند مشاوران خود راهمراه داشته باشدو درصورتی که نمایندگان لازم بدانندرئیسجمهورمکلف به حضوراست واگرتقاضا کند مطالبش استماع میشود.
2-4-2-2:رئیس جمهور و قوهی قضاییه
(طبق اصل 160)وزیر دادگستری …. ازمیان کسانی که رئیس قوهی قضائیه به رئیسجمهور پیشنهاد می شودانتخاب میگردد.
2-4-4 وظایف واختیارات رئیسجمهور درریاست واعمال قوهی مجریه:
2-4-4-1 ریاست هیئت وزیران
اصل 134 اصلاحی (ریاست هیئت وزیران با رئیسجمهور است که برکار وزیران نظارت دارد)…
2-4-4-2 نظارت برکار وزیران
ضمانت اجرای نظارت برکار وزیران عزل آنان میباشد که قانون اساسی به عنوان حق رئیسجمهور مقرر داشته است.
2-4-4-3 -تعیین سرپرست برای وزارتخانههای بدون وزیر
2-4-4-4هماهنگی تصمیمات وزیران
درصورت موارد اختلاف نظر ویا تداخل در وظایف قانونی دستگاههای دولتی تصمیم هیئت وزیران که به پیشنهاد رئیسجمهور اتخاذ میشود لازم الاجرا است.
2-4-4-5 تعیین خط مشی دولت باهمکاری وزیران
هیئت وزیران مرکز اصلی تعیین سیاستهای اجرایی کشور میباشد.رئیسجمهور، به عنوان مسئول اصلی امور دولت با همکاری وزیران، برنامه وخط مشی دولت راتعیین و قوانین را اجرا میکنند.
2-4-4-6 اعطای نشان دولتی
نشانها مشتمل بر نشانهای :انقلاب اسلامی،جمهوری اسلامی،استقلال،آزادیو نشانهای عمومی
(ایثار،جهاد،عدالت،تربیت،شجاعت…)وتخصصی عبارتند از:
مدیریت،علم،فرهنگ،عمران،کشاورزی،صنعت،ورزش…)میباشد که طی مراحل وتشریفات خاص توسط رئیس -جمهور اعطا میشود.
طبق اصل 129 قانون اساسی اعطای نشان دولتی بارئیس جمهوراست.
2-4-2-4 -7 ریاست عالی سازمانهای وابسته:
اداره خاص امور مربوط به ریاستجمهوری درنهادریاستجمهوری متمرکز است.قانون اساسی نام برخی از سازمانها راکه هرکدام داری وظایف واختیاراتی مشخص هستند،وابسته به ریاستجمهوری،اعلام داشتهاند که عبارتند از :سازمان مدیریت وبرنامهریزی کشور،سازمان حفاظت محیط زیست،سازمان انرژی هستهای مهمترین سازمانهای هستندکه ریاست آنها معاون رئیسجمهورمحسوب میشود .(محسنی،1379 : 137) 2-5 حاکمیت:
مفهوم حاکمیت یااقتدارحکومت،در دراروپ
ایقرن شانزده و هفدهم شکل گرفته و با نابودی نظام فئودالی به اوج خودرسید.لیکن ماهیت حاکمیت درردپذیرش وجود هر قدرت مافوقی است.از این روی،حاکمیت عبارت است ازبالاترین مرجعی که هیچ مافوقی رابه رسمیت نشناخته وهیچ مرجع قانونی درورای آن وجود ندارد.درنتیجه،حکومتها خواستار به انحصاردرآوردن قدرت مشروع درقلمروهای مختص خودمیشوند.حکومتها باتوسل به ملتّ،پرچم ومنافع ملّی،منابع عظیمی را به کار میگیرندتا این انحصارطلبی تداوم یابد .بارزترین وجه اعمال حاکمیت ازسوی بازیگران ونهادهای سیاسی حکومتی،حاکمیت در قلمرو فضای جغرافیایی کشورهاست،که به فضای ملّی موسوم است.چنین حاکمیتی عبارت است از استقلال عمل و حق تصمیم گیری کشورها وحکومتها درسیاستهای داخلی وخارجی خود است(انوری،1382: 837).
حاکمیت مفهومی است که برپایه دودسته ازباورها قرار دارد.یکی دکترین الهی(تئوکراتیک است که منشا

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد با موضوعسلسله مراتب، دولت - ملت

دیدگاهتان را بنویسید