پایان نامه ها

منابع مقاله درباره مشارکت سیاسی، نظام سیاسی، شگفت انگیز، بازار کالا

اساسی نظام پس از انقلاب تشویق مشارکت حداکثری مردم در انتخابات بوده ورقابتی بودن انتخابات ووجود نامزدهایی از طیفهای فکری مختلف از لوازم اصلی آن به شمار آمده است.علی رغم این نقطه قوت،کمبود قوانین مکفی برای ضابطهمندکردن نامزدها در انتخابات منجر به یک نوع عدم تناسب درتعداد داوطلبین انتخابات ریاست جمهوری شده است. این امر در هر مرحله از ثبت نام کاملا محسوس است.
جدول شماره 2- 4 :
تعداد داوطلبان انتخابات ریاستجمهوری
درصد افراد تائید صلاحیت شده
تعداد افراد تائید صلاحیت شده
نام
تعداد ثبتکنندگان
تاریخ برگزاری انتخابات
نام دوره
100 درصد
123

124
5 بهمن 1358
دوره اول
7/5درصد
4

71
2مرداد1360
دوره دوم
7/8 درصد
4

46
10 مهر 1360
دوره سوم
6 درصد
3

50
25 مرداد1364
دوره چهارم
3/3 درصد
2

79
6 مرداد 1368
دوره پنجم
1/3 درصد
4

128
21 خرداد 72
دوره ششم
6/1 درصد
4

238
2 خرداد 1376
دوره هفتم
2/1 درصد
10

817
18 خرداد 1380
دوره هشتم
8/0 درصد
8

1014
27 خرداد 1384
3 تیر 1384
دوره نهم
8/0 درصد
4

475
22 خرداد 1388
دوره دهم
1/1 درصد
8

686
24 خرداد 1392
دوره یازدهم
همانطورکه از جدول مشاهده میشود به ویژه از دوره ششم ریاستجمهوری به تعداد ثبت نام کنندگان به طرز قابل ملاحظهای افزایش یافته است.در واقع،طی این سالها عدم وجود قوانین بازدارنده به گسترش پدیدهداوطلبین غیر جدی و داوطلبین جوک انجامیده است.هجوم خیل عظیم داوطلبینکه اشتیاق زیادی به رسانهای شدن دارند،و بعضاً از طریق مصاحبه با رسانهها و طرح مسائل عجیب و مضحک، به سوژهای رسانهای تبدیل شدهاندکه در شان نظام انتخاباتی مهمی چون ریاستجمهوری نیست.که در درون خود نشان از نوعی بی ضابطگی دارد. و نکته جالب اینکه تعداد صلاحیت شدگان از انگشتان دو دست فراتر نرفته است.و چنین شکافی بینداوطلبان و تائیدصلاحیت -شدگان همواره باعث شد که رسانهها ودولتهای بیگانه تبلیغات سوئی علیه نظام به راه انداخته و انتخابات ایران را غیر دموکراتیک و قوانین انتخاباتی ایران را بسیار سختگیرانه جلوه دهند.و بهطور عمده عملکرد شورای نگهبان را زیر سئوال ببرند.و این در حالی است که اکثریت قریب به اتفاق داوطلبان ریاستجمهوری فاقد حداقل شرایط مورد نیاز برای ریاست جمهوری میباشند.عدم وجود قوانین محدود کننده برخی از رجال سیاسی را تشویق میکند که بدون ارزیابی از میزان پایگاه اجتماعی و تواناییهای خود یا با انگیزههای چون مطرح شدن یا شکستن رای یک رقیب فکری پا به عرصه انتخابات بگذارند.با نگاهی به قانون انتخابات ریاست جمهوری چنین پدیدهای از سهولت بیش از حد ثبت نام می باشد .(دارابی،1390 :43 )
با نگاهی به قانون انتخابات ریاست جمهوری کنونی نشان میدهد که به موجب ماده 35 این قانون، انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام باید دارای شرایط “رجال سیاسی”،ایرانی الاصل”،”تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران”،”مدیر و مدبر”،”حسن سابقه و امانت و تقوا”،و “مومن و معتقد به مبانی جمهوری اسلامی ایران و مذهب رسمی کشور”باشند.احراز این شرایط نیز مطابق قانون بر عهده شورای نگهبان است.(دارابی 1392 :30 ).با عنایت به شرایط فوق روشن میشود که مشکل اصلی به سهولت بیش از حد قوانین ثبت نام داوطلبان که صرفاً بر اساس احراز هویت (سجلی)است، برمیگردد.عدم شرایط بازدارنده باعث میشود هرشخصی با هر انگیزهای به راحتی به خیل داوطلبان ریاست جمهوری بپیوندد. این در حالی است که اکثریت قریب به اتفاق این داوطلبان بهخوبی از این نکتهآگاهندکه فاقد حداقل یکی از شرایط ششگانه مندرج در ماده(25) هسنتد.با توجه به اینکه در ایران ابتدا ثبت نام میکنند و سپس صلاحیت داوطلبان بررسی می شود،و تا زمانی که شرایط ثبت نام تغییر نکند در سالهای ینده امکان ثبت رکورد بالاتر از 1014داوطلب نیز وجود خواهد داشت.در حالی که تعداد نامزدهای مرحله نهایی در ایران بالاتر از بسیاری ازکشورهاست ازجمله ایالاتمتحده که در اکثردورهها تنها سه رقیب درعرصه انتخابات وجودداشتهاند). ولی به دلیل تعداد بیش از حد داوطلبان در مرحله ثبتنامو رد صلاحیت طبیعی آنها همواره زمینه برای تبلیغات سو علیه جمهوری اسلامی ایران در محافل بینالمللی فراهم شده است.لازم به ذکر است هدف تضیع حقوق شهروندی یعنی نامزد شدن وحق شهروندی نیست ونه تنگکردن دایره انتخاباترایدهندگان است که این از ویژگیهای نظام مردم سالار است.بلکه هدف ایجاد ضابطهمندکردن نامزد شدن برای انتخابات و جلوگیری از هرج ومرج می باشد.
2-8 – انگیزههای مشارکت مردم در انتخابات
2-8-1-انگیزههای مشارکت بر اساس نوع حکومت
درهر جامعهای دلایل مردم برای شرکت کردن در انتخابات با هم تفاوت میکند.از آنجا که در عرصه رفتار انتخاباتی هنوز چار چوب نظری استواری برای مطالعه این نوع مشارکت سیاسی (شرکت در انتخابات )وجود ندارد.امّا میتوان به مجموعهای از دیدگاههای نظریکه هرکدام جوانبی از رفتار رای دهی مردم را تبیین میکنند پرداخت.مشارکت شهروندان بیانگر نحوه بهرهبرداری شهروندان واجد شرایط مشارکت از فرصتهای است که حکومتها در اختیارآنها قرار میدهند.(جی.آی.الموند.رچی.بی.پاول. 1380: 163 ) بنابراین از نظر شرایطی کهدولتها برای مشارکت شهروندانشان در امورسیاسی فراهممی کنند آنها را می
توان به انواع مختلف طبقه بندی کرد.بر پایه یکی از متداولترین تقسیم بندیها، دولتها به سه نوع دموکراتیک یا مردم سالار،اقتدار گراو تمامیت خواه یا توتالیتر تقسیم می شوند.البته هر از این دولتها نیز خود دارای انواعی هستند.حکومتهای اقتدارگرا برای حفظ مشروعیت خود سعی میکنند مردم را به مشارکت های نمادین مانند رایدادن به کسانی که خود تعیین کرده -اند ترغیب و یا حتی وآدار کنند.در حکومتهای توتالیتر نیز که معمولاً یک حزب حاکم همه قدرت سیاسی را کنترل میکند و بر همه فعالیتهای شهروندان نظارتدارد سعی میشود تا مردم به بعضی از مشارکتهای سیاسی مانند رای دادنهای صوری ترغیب میشوند.البته در این کشورها به علت فشار سیاسی و کنترل سیاسی شدید میزان رایدادن بالا است،هیچ کدام از این دو نوع نظام سیاسی خواهان مشارکت آزاد و واقعی مردم نمیباشند بلکهتنها اشکالکنترل شدهای از مشارکت سیاسی را مطلوب میدانند.(پناهی،1386: 39)بنابراین یکی از مهمترین عوامل موثر بر مشارکت سیاسی مردم نوع نظام سیاسی و ساختار های مشارکتی موجود در آن که موقعیتهای مشارکت را برای افراد فراهم میآورد.ساموئل هانتینگتون که تظریات وی با مطالعات وضع سیاسی کشورهای جهان سوم پیوند خورده است ،در بحث انتخابات در جهان سوم ،عبارت و اصطلاحاتی چون :”انتخابات گیج کنند” و “انتخابات شگفت انگیز”را به کاربرده و بر این باور است که در این کشورها انتخابات نه نتها زنده کننده دموکراسی نیست بلکه راهی است به سوی دموکراسی ،مشارکت 62/84 درصدی واجدان شرایط رایدادن در دوره ی نخست و 59/76 درصدی آن در مرحلهیدوم انتخابات ریاستجمهوری و گزینش یک دانشگاهی ناشناخته و یا بهتر بگوییم کمتر شناخته شده و پیروزی وی بر رقیبان نیرومندی که پیشینه دراز در زمینه سیاست و مدیریت اجرائی کشور داشتند ، نه تنها بر نظر هانتینگتون مهر تائید زد،بلکه موجبات شگفتی آگاهان سیاسی در کشور و بیرون از مرزها را فراهم آورد.رایدهندگان ایران در سوم تیر ماه 1384 فرمان کارها ی اجرایی را برای چها سال آینده به دست کسی سپردند که او را ساده زیست و ساده پوش و مردمی یافته بودند؛کسی که مبارزه با فساد، برقراری عدالت و مدیریت علمی کارها را وعده میداد،بدینسان شگفت انگیز ترین،پیچیده ترین و جنجالی ترین انتخابات ریاستجمهوری در ربع قرن اخیر رقم خورد.
2 -8-2-انگیزههای مشارکت بر اساس نظریات مختلف
نظریههای ابزاری، مشارکت را وسیلهای برای رسیدن به یک هدف یعنی برای پیشرادن یا دفاع از یک تن یا گروهی از افراد و سدی در برابر جباریت واستبداد میشمارند. نظریهپرداز ابزارگرا بر این باور است که حکومتی که شهروندان درآن مشارکت داشته باشند کارآمدتر است. کسانی که از تعصبات اثر میپذیرند حق دارند در گرفتن تصمیات شرکت داشته باشند ومشروعیت حکومت بر مشارکت استوار است.بنابراین، وارثان نهایی نظریه ابزاری، سوداگرایان وکثرت گرایان هستند.
بر پایه نظریه تکاملی استدال میشود که شهروند آرمانی، شهروندی مشارکتجو است وبر این اساس، مشارکت،ایفای مسئولیت اجتماعی در نظر گرفته میشود.مشارکت یک تجربه یادگیری است که شهروند را نه تنها آگاه، از حقوق خود،بلکه آگاه از وظایف و مسئولیتهایش پرورش میدهد.چنین دیدگاهی در نوشتههای ارسطو،میل، روسو و دوتوکویل یافت میشود و نیز بخش مهمی از اندیشههایمحافظهکارانه و سوسیالیستیاست.(صبوری، 1380: 139 )
روانشناسان ویژگیهای روانی افراد را عاملی تعیین کننده سطح مشارکت آنان در کارها میدانند. به باور آنان انسانها ویژگیهای شخصیتی وروانی گوناگون دارند که برخی از آنها، ایشان را علاقه مند به مشارکت سیاسی میکند.برای نمونه در دسته بندی یونگ، افراد برونگرا گرایش بیشتری به مشارکت سیاسی دارند.(کافی ، 1385 :
( 217
بر پایه سودمندی مشارکت سیاسی یا نظریه عقلایی انسانها با برآوردن سود و زیان دست به اقدام میزنند.آنان بیش از اینکه به مشارکت سیاسی بپردازند عاقلانه بررسی میکنند که آیا مشارکت سیاسی در مورد خاص، برای آنان سودی در بر خواهد داشت یا نه، چنانچه سودی از آن مشارکت متصور نباشد یا به احتمال زیانی متوجه آنان شود، از مشارکت سیاسی خوداریخواهندکرد وگرنه وارد میدان مشارکت سیاسی خواهند شد. به این رویکرد نظریه انگیزش اقتصادی میگویند. ( کلانتری، 1384 : 275 )
بر پایه نظریات اقتصادی-اجتماعی، وضع (موقع اجتماعی و اقتصادی افراد مانند سن، جنس، میزان سواد و درآمد نیز تعیین کننده مشارکت سیاسی آنان در فعالیت های سیاسی است)در حقیت میتوان گفت که رفتار مردم در بازار سیاست همانند رفتارشان در بازار کالا است. افراد در بازار کالاها را از زاویه بهاء و کفیت میسنجند و مقایسه می -کنند و کالایی را میخرند که از دید اقتصادی به صرفه باشد. در بازارسیاست نیز به همین شیوه رفتار میکنند رای خود را به کسانی یا احزابی میدهند که مهمترین پاسخ رابه درخواست رایدهندگان میدهند.(همان، 1374: 161 ) چنین مینماید که رایدهندگان در انتخابات ریاستجمهوری آ قای محمود احمدی نژاد را به عنوان نماد مبارزه با بی عدالتیها و نابرابریهای موجود تشخیص دادهاند و با دادن رای به ایشان کوشیدهاند گامی عملی و فوری برای حرکت دادن جامعه به سوی خاستههای خود بردارند. به نظر میرسد انتخاب آ قای روحانی در انتخابات اخیر ناشی از صداقت و گفتار اعتدال ایشان و نجات جامعه از بحرانهای اقتصادی وسیاسی(تحریم ها) می باشد.
2-9- مشارکت در انتخابات
مشارکت رایدهی به معنای شرکت در هرگونه انتخابات و رایدادن در آ
ن بهکار میرود.رای دادن عملی تشریفاتی و حقوقی است که شهروندان با انجام آن طبق ضوابط و شرایط قانونی،به گزینش نماینده یا نمایندگان خود می -پردازد.رایدهنده با این عمل حقوقی در اداره امور سیاسی جامعه خود مشارکت می کند.(مرکز پژوهشهای مجلس، پورتال مرکز)
2-9- 1آرایش سیاسی واجدانشرایط رایدادن درزمان انتخاباتریاستجمهوریدرایران
1-جمعیت فعال (مشارکت بالفعل):گروهی که بدون توجه به هجمهها و هیاهوی تبلیغاتی رسانههای غربی در انتخابات شرکت میکنند.
2-جمعیت خاموش:این طیف از جامعه پس از بررسی آرایش کاندیداها،شعار تبلیغاتی،میزان امیدواری به رفع دغدغههایشان در صورت پیروزی کاندیدای خاص و پس از تحلیل شرایط موجود در انتخابات حضور مییابند.و کسانی هستند که معمولاً در وقت پایانی در حوزههای انتخابی حضور مییابند.
3-جمعیت بی تفاوت: این گرو با نظام ایران تعارض ندارند، با این وجود در روند توسعه سیاسی نیز مشارکتنمیکنند.
4-جمعیت مخالف (معارض) : درصد کمی از واجدان شرایط رای دادن که با اصل نظام مشکل

مطلب مشابه :  پایان نامه با واژه های کلیدینیروی انسانی، آزمون فریدمن، کارکنان بانک، معادلات ساختاری

دیدگاهتان را بنویسید