No category

پایان نامه با کلید واژه های نفقه، طلاق، زنان مطلقه

و “استصعب” است. “هدى” [در لغت به معناى راندن و در اصطلاح شرع عبارتست از:] آنچه براى قربانى کردن به سوى حرام برده مى‏شود و مفرد آن “هدیه” است. یعنى زمانى که خواستید از احرام خارج شوید بر شما واجب است شتر یا گاو و یا گوسفندى را و یا هر چه ممکن شد، قربانى کنید284.
آیه 263 و 264 : قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ وَمَغْفِرَهٌ خَیْرٌ مِّن صَدَقَهٍ یَتْبَعُهَآ اَذًی وَاللّهُ غَنِیٌّ حَلِیمٌ * یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُبْطِلُواْ صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَالاذَی کَالَّذِی یُنفِقُ مَالَهُ رِئَاء النَّاسِ وَلاَ یُوْمِنُ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَیْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَکَهُ صَلْدًا لاَّ یَقْدِرُونَ عَلَی شَیْءٍ مِّمَّا کَسَبُواْ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ.
گفتارى پسندیده [در برابر نیازمندان‏] و گذشت [از اصرار و تندىِ آنان‏] بهتر از صدقه‏اى است که آزارى به دنبال آن باشد، و خداوند بى‏نیاز بردبار است. * اى کسانى که ایمان آورده‏اید، صدقه‏هاى خود را با منّت و آزار، باطل مکنید، مانند کسى که مالش را براى خودنمایى به مردم، انفاق مى‏کند و به خدا و روز بازپسین ایمان ندارد. پس مَثَلِ او همچون مَثَلِ سنگ خارایى است که بر روى آن، خاکى [نشسته‏] است، و رگبارى به آن رسیده و آن [سنگ‏] را سخت و صاف بر جاى نهاده است. آنان [ریاکاران‏] نیز از آنچه به دست آورده‏اند، بهره‏اى نمى‏برند و خداوند، گروه کافران را هدایت نمى‏کند.
رد کردن سائل با زبان خوش و گذشت از بدى او، از صدقه و انفاق همراه با منت و آزار بهتر است‏.
آیه 266 : اَیَوَدُّ اَحَدُکُمْ اَن تَکُونَ لَهُ جَنَّهٌ مِّن نَّخِیلٍ وَاَعْنَابٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الاَنْهَارُ لَهُ فِیهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَاَصَابَهُ الْکِبَرُ وَلَهُ ذُرِّیَّهٌ ضُعَفَاء فَاَصَابَهَا اِعْصَارٌ فِیهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمُ الآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَتَفَکَّرُونَ.
آیا کسى از شما دوست دارد که باغى از درختان خرما و انگور داشته باشد که از زیر آنها نهرها روان است، و براى او در آن [باغ‏] از هر گونه میوه‏اى [فراهم‏] باشد، و در حالى که او را پیرى رسیده و فرزندانى خردسال دارد، [ناگهان‏] گردبادى آتشین بر آن [باغ‏] زند و [باغ یکسر] بسوزد؟ این گونه، خداوند آیات [خود] را براى شما روشن مى‏گرداند، باشد که شما بیندیشید.
کسانی که صدقه خود را با منّت گذاری و آزردن یا با ریا باطل می‌کنند به پیرمردی ناتوان و عائله‌مند می‌مانند که همه دارایی وی در آتش بسوزد و قدرت بازگرداندن آن‌را نداشته باشد285.
آیه 271: اِن تُبْدُواْ الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِیَ وَاِن تُخْفُوهَا وَتُوْتُوهَا الْفُقَرَاء فَهُوَ خَیْرٌ لُّکُمْ وَیُکَفِّرُ عَنکُم مِّن سَیِّئَاتِکُمْ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ.
اگر صدقه‏ها را آشکار کنید، این، کارِ خوبى است، و اگر آن را پنهان دارید و به مستمندان بدهید، این براى شما بهتر است و بخشى از گناهانتان را مى‏زداید، و خداوند به آنچه انجام مى‏دهید آگاه است.
در این آیه به آثار و نتایج انفاق علنى و مزیت و فضیلت انفاق پنهانى‏ اشاره شده است.
آیه 276 : یَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَیُرْبِی الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ اَثِیمٍ.
خدا از [برکتِ‏] ربا مى‏کاهد، و بر صدقات مى‏افزاید، و خداوند هیچ ناسپاسِ گناهکارى را دوست نمى‏دارد.
محق: بمعنى نقصانی‌است که بتدریج یا یک‌مرتبه بحدّ باطل شدن و محو گشتن منتهى گردد.
و إرباء: زیاد کردن و متورّم ساختن است. و صدقه: عملى است که روى صدق و خلوص براى کمک بفقراء و نیازمندان انجام و عطاء مى‏شود.
و کفّار: از مادّه کفر: و به‌معنى بسیار ردّ و بى‏اعتنایى کردن است. و أثیم: از إثم که به معنى بطؤ و تأخّر و مسامحه در انجام وظیفه و عمل خیر است، و أثیم کسى است که چنین حالتى را داشته باشد.
و منظور اینکه: باید شخص علاقمند به‌اخذ ربا متوجّه باشد که به‌دست آوردن ربا اگر چه به‌ظاهر استفاده مادّى و سود بردن فعلى است، ولى خداوند متعال که حاکم و نافذ و محیط بر همه امور است، اراده کرده است که منافع ربوى را در نتیجه از اصل محو سازد، اگر چه این جریان به‌تدریج صورت بگیرد.
و در مقابل آن: خواسته است که صدقه را مایه افزایش و نموّ و رشد قرار بدهد، اگر چه فعلاً بصورت نقصان مال باشد. و تصور نشود که تبدیل ربا به‌معاملات صحیح و خرید و فروش، و یا عفو و اغماض از بقایاى بستانکارى از ربا، موجب ضرر و خسارت و نقصان مال و ثروت مى‏شود، البتّه چنین شخصى هنوز خداوند متعال را حاکم و توانا و نافذ در قول و عمل ندانسته، و آنطوریکه باید بمقام عظمت و جلال و قدرت او معتقد نیست، و بلکه خود را مقتدر دیده و اراده خود را نافذ دانسته، و براى خداوند تأثیرى قائل نیست. پس از این لحاظ چنین فردى کفّار و بى‏اعتناء و مخالف حقّ متعال باشد، و یا اگر در مقام عمل و اقدام به ترک ربا سستى و مسامحه بورزد، أثیم خواهد شد، یعنى به تعلّل و بهانه‏جویى و طول أمل در انجام وظیفه و اطاعت امر الهى تسامح مى‏ورزد.
آیه 280 : وَاِن کَانَ ذُو عُسْرَهٍ فَنَظِرَهٌ اِلَی مَیْسَرَهٍ وَاَن تَصَدَّقُواْ خَیْرٌ لَّکُمْ اِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ.
و اگر [بدهکارتان‏] تنگدست باشد، پس تا [هنگام‏] گشایش، مهلتى [به او دهید] و [اگر به راستى قدرت پرداخت ندارد،] بخشیدن آن براى شما بهتر است- اگر بدانید.
صدقه که بخشی از انفاق مستحب به شمار می رود نیز شرایطی دارد. از پیامبر اسلام(ص) نقل شده: هفت چیز صدقه را زینت می بخشد و بالا می برد: 1- حلال بودن 2- درتنگدستی 3- پیش از مرگ
4- جنس خوب 5- مخفی بودن 6- بی منت بودن 7- از حدود تجاوز نکردن286.
پیغمبر اسلام: إدفَعوا البَلاء بالصَدقه. با صدقه دادن از پدید آمدن بلاها جلوگیری نمایید. همچنین: بیماران خود را با صدقه دادن مداوا کنید. امام باقر(ع) فرمودند: نیکی کردن و صدقه دادن فقر را از بین می‌برد.
گفتار هشتم: نَفَقَه های واجب287
هزینه(دستور الاخوان). آنچه از درهم و مانند آن، انفاق کنند(اقرب الموارد)288.
زوجیّت، قرابت و ملکیّت (برده یا کنیز) با شرایطی از عوامل وجوب نفقه‌اند289.
نفقه عبارت است از نیازمندی‌های روزمره از قبیل نان، برنج، گوشت، قند، چای، میوه فصل، لباس، مسکن، فرش و سایر لوازم و ضروریات زندگی و مقدار آن منوط به حال و شأن و شخصیت و موقعیت طرف می‌باشد و باید مناسب حال و شان و زمان واجب‌النفقه باشد و از حدّ کفاف و مقدار متعارف کمتر نباشد و هم‌چنین مخارج معالجه، دارو و اجرت پزشک در یماری‌های عادی که اغلب به‌آن مبتلا می‌شوند جزء نفقه است. نفقات پرداخت نشده همسر دین است که باید از اصل مال به‌زن پرداخت گردد. اما نفقه اقارب یعنی پدر، مادر و فرزند قضاء ندارد290.
1- نفقه والدین:
منظور از والدین پدر، مادر، جدّ و جدّه به بالاست و کلمه والدین همه آنها را شامل می شود. یکی از مصادیق احسان به والدین، نفقه و تأمین مخارج زندگی آنان است.
آیه 178 : نیکی کردن به خویشاوندان از مسائلی است که با عناوین صله رحم و احسان بر آن تأکید شده است.
آیه 215 : یَسْاَلُونَکَ مَاذَا یُنفِقُونَ قُلْ مَا اَنفَقْتُم مِّنْ خَیْرٍ فَلِلْوَالِدَیْنِ وَالاَقْرَبِینَ وَالْیَتَامَی وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَیْرٍ فَاِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِیمٌ.
از تو مى‏پرسند: “چه چیزى انفاق کنند [و به چه کسى بدهند]؟” بگو: “هر مالى انفاق کنید، به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مسکینان و به در راه‏مانده تعلّق دارد، و هر گونه نیکى کنید البتّه خدا به آن داناست.”
سؤال از انفاق و سؤال از موارد مصرف انفاق است‏.
2- نفقه عیال(زوجه):
آیه 233 : وَالْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ اَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَن یُتِمَّ الرَّضَاعَهَ وَعلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَکِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لاَ تُکَلَّفُ نَفْسٌ اِلاَّ وُسْعَهَا لاَ تُضَآرَّ وَالِدَهٌ بِوَلَدِهَا وَلاَ مَوْلُودٌ لَّهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَی الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِکَ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالاً عَن تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِمَا وَاِنْ اَرَدتُّمْ اَن تَسْتَرْضِعُواْ اَوْلاَدَکُمْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْکُمْ اِذَا سَلَّمْتُم مَّآ آتَیْتُم بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ اَنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ.
و مادران [باید] فرزندان خود را دو سال تمام شیر دهند. [این حکم‏] براى کسى است که بخواهد دوران شیرخوارگى را تکمیل کند. و خوراک و پوشاک آنان [مادران‏]، به طور شایسته، بر عهده پدر است. هیچ کس جز به قدر وسعش مکلف نمى‏شود. هیچ مادرى نباید به سبب فرزندش زیان ببیند، و هیچ پدرى [نیز] نباید به خاطر فرزندش [ضرر ببیند]. و مانند همین [احکام‏] بر عهده وارث [نیز] هست. پس اگر [پدر و مادر] بخواهند با رضایت و صواب‌دید یکدیگر، کودک را [زودتر] از شیر بازگیرند، گناهى بر آن دو نیست. و اگر خواستید براى فرزندان خود دایه بگیرید، بر شما گناهى نیست، به شرط آنکه چیزى را که پرداخت آن را به عهده گرفته‏اید، به طور شایسته بپردازید. و از خدا پروا کنید و بدانید که خداوند به آنچه انجام مى‏دهید بیناست.
3- نفقه زنان مطلّقه:
آیه 228 : وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِاَنفُسِهِنَّ ثَلاَثَهَ قُرُوَءٍ وَلاَ یَحِلُّ لَهُنَّ اَن یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّهُ فِی اَرْحَامِهِنَّ اِن کُنَّ یُوْمِنَّ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذَلِکَ اِنْ اَرَادُواْ اِصْلاَحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَهٌ وَاللّهُ عَزِیزٌ حَکُیمٌ.
و زنانِ طلاق داده شده، باید مدّتِ سه پاکى انتظار کشند، و اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارند، براى آنان روا نیست که آنچه را خداوند در رَحِم آنان آفریده، پوشیده دارند و شوهرانشان اگر سرِ آشتى دارند، به بازآوردن آنان در این [مدّت‏] سزاوارترند. و مانند همان [وظایفى‏] که بر عهده زنان است، به طور شایسته، به نفع آنان [بر عهده مردان‏] است، و مردان بر آنان درجه برترى دارند، و خداوند توانا و حکیم است.
در سومین مورد از موارد نفقه‌های واجب، نفقه زنان مطلقه تا چهارماه و ده روز است.
آیه 231 : وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النَّسَاء فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ اَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلاَ تُمْسِکُوهُنَّ ضِرَارًا لَّتَعْتَدُواْ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلاَ تَتَّخِذُوَاْ آیَاتِ اللّهِ هُزُوًا وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ وَمَا اَنزَلَ عَلَیْکُمْ مِّنَ الْکِتَابِ وَالْحِکْمَهِ یَعِظُکُم بِهِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ اَنَّ اللّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ.
و چون زنان را طلاق گفتید، و به پایان عدّه خویش رسیدند، پس بخوبى نگاهشان دارید یا بخوبى آزادشان کنید. و [لى‏] آنان را براى [آزار و] زیان رساندن [به ایشان‏] نگاه مدارید تا [به حقوقشان‏] تعدّى کنید. و هر کس چنین کند، قطعاً بر خود ستم نموده است. و آیات خدا را به ریشخند مگیرید، و نعمت خدا را بر خود و آنچه را که از کتاب و حکمت بر شما نازل کرده و به [وسیله‏] آن به شما اندرز مى‏دهد، به یاد آورید و از خدا پروا داشته باشید، و بدانید که خدا به هر چیزى داناست.
گفتار نهم: رهن
آیه 283 : وَاِن کُنتُمْ عَلَی سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُواْ کَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَهٌ فَاِنْ اَمِنَ بَعْضُکُم بَعْضًا فَلْیُوَدِّ

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد دربارهمجازات اسلامی، قانون مجازات، اصل برائت

دیدگاهتان را بنویسید