No category

پایان نامه با کلید واژه های نفقه، طلاق

داشته باشد [و ناچار شود در احرام سر بتراشد] به کفّاره [آن، باید] روزه‏اى بدارد، یا صدقه‏اى دهد، یا قربانی بکند… .
صدقه دادن حج‌گزار، موضوع مورد اشاره این آیه است.
آیه263: قَوْلٌ مَّعْرُوفٌ وَمَغْفِرَهٌ خَیْرٌ مِّن صَدَقَهٍ یَتْبَعُهَآ اَذًی وَاللّهُ غَنِیٌّ حَلِیمٌ.
گفتارى پسندیده [در برابر نیازمندان‏] و گذشت [از اصرار و تندىِ آنان‏] بهتر از صدقه‏اى است که آزارى به دنبال آن باشد، و خداوند بى‏نیاز بردبار است.
این آیه از جهت محتوا ادامه آیه گذشته است و به انفاق کنندگان می‌آموزد که اگر نمی‌خواهند به نیازمندان صدقه بدهند، شایسته است او را با گفتار و کردار پسندیده جواب کنند.
آیه264: یَا اَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُبْطِلُواْ صَدَقَاتِکُم بِالْمَنِّ وَالاذَی کَالَّذِی یُنفِقُ مَالَهُ رِئَاء النَّاسِ وَلاَ یُوْمِنُ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ فَمَثَلُهُ کَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَیْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَکَهُ صَلْدًا لاَّ یَقْدِرُونَ عَلَی شَیْءٍ مِّمَّا کَسَبُواْ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْکَافِرِینَ.
اى کسانى که ایمان آورده‏اید، صدقه‏هاى خود را با منّت و آزار، باطل مکنید، مانند کسى که مالش را براى خودنمایى به مردم، انفاق مى‏کند و به خدا و روز بازپسین ایمان ندارد. پس مَثَلِ او همچون مَثَلِ سنگ خارایى است که بر روى آن، خاکى [نشسته‏] است، و رگبارى به آن رسیده و آن [سنگ‏] را سخت و صاف بر جاى نهاده است. آنان [ریاکاران‏] نیز از آنچه به دست آورده‏اند، بهره‏اى نمى‏برند و خداوند، گروه کافران را هدایت نمى‏کند.
خداوند در این آیه با لحن شدید مؤمنان را از منّت گذاردن و آزار رساندن به گیرنده صدقه و انفاق منع می‌کند.
و عمل ریاکار را مانند رشد بذر روی سنگ بی‌قابلیت می داند.
آیه 266: اَیَوَدُّ اَحَدُکُمْ اَن تَکُونَ لَهُ جَنَّهٌ مِّن نَّخِیلٍ وَاَعْنَابٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الاَنْهَارُ لَهُ فِیهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ وَاَصَابَهُ الْکِبَرُ وَلَهُ ذُرِّیَّهٌ ضُعَفَاء فَاَصَابَهَا اِعْصَارٌ فِیهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ کَذَلِکَ یُبَیِّنُ اللّهُ لَکُمُ الآیَاتِ لَعَلَّکُمْ تَتَفَکَّرُونَ.
آیا کسى از شما دوست دارد که باغى از درختان خرما و انگور داشته باشد که از زیر آنها نهرها روان است، و براى او در آن [باغ‏] از هر گونه میوه‏اى [فراهم‏] باشد، و در حالى که او را پیرى رسیده و فرزندانى خردسال دارد، [ناگهان‏] گردبادى آتشین بر آن [باغ‏] زند و [باغ یکسر] بسوزد؟ این گونه، خداوند آیات [خود] را براى شما روشن مى‏گرداند، باشد که شما بیندیشید.
کسانی که صدقه خود را با منّت گذاری و آزردن یا با ریا باطل می‌کنند به پیرمردی ناتوان و عائله‌مند می‌مانند که همه دارایی وی در آتش بسوزد و قدرت بازگرداندن آن‌را نداشته باشد121.
آیه271: اِن تُبْدُواْ الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِیَ وَاِن تُخْفُوهَا وَتُوْتُوهَا الْفُقَرَاء فَهُوَ خَیْرٌ لُّکُمْ وَیُکَفِّرُ عَنکُم مِّن سَیِّئَاتِکُمْ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ.
اگر صدقه‏ها را آشکار کنید، این، کارِ خوبى است، و اگر آن را پنهان دارید و به مستمندان بدهید، این براى شما بهتر است و بخشى از گناهانتان را مى‏زداید، و خداوند به آنچه انجام مى‏دهید آگاه است.
خداوند در این آیه می‌فرماید: صدقه پنهانی و آشکار هر دو خوب است.
آیه276: یَمْحَقُ اللّهُ الْرِّبَا وَیُرْبِی الصَّدَقَاتِ وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ اَثِیمٍ.
خدا از [برکتِ‏] ربا مى‏کاهد، و بر صدقات مى‏افزاید، و خداوند هیچ ناسپاسِ گناهکارى را دوست نمى‏دارد.
خدا صدقات را افزایش می‌دهد.
آیه280: وَاِن کَانَ ذُو عُسْرَهٍ فَنَظِرَهٌ اِلَی مَیْسَرَهٍ وَاَن تَصَدَّقُواْ خَیْرٌ لَّکُمْ اِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ.
و اگر [بدهکارتان‏] تنگدست باشد، پس تا [هنگام‏] گشایش، مهلتى [به او دهید] و [اگر به راستى قدرت پرداخت ندارد،] بخشیدن آن براى شما بهتر است- اگر بدانید.
این آیه اشاره دارد به، بخشیدن بدهکار پس از ناتوانی در پرداخت.
آیات قرآن انفاق را در مقابل ربا معرفی کرده‌اند. و همچنین در آیات دیگر این‌دو در مقابل یکدیگر آمده‌اند. ربا و انفاق از نظر تضاد و مقابله با هم مرتبطند. ربا یعنی اخذ بلاعوض و صدقه یعنی اعطاء بلاعوض. امر بین‌الامرین همان بیع است و اخذ و اعطاء هر دو با هم صورت می‌گیرد.
صدقه آثاری به دنبال دارد که رباخواری نفی همان آثار را می‌کند. ربا ممحوق است و صدقه فزونی پذیر. محق آن چیزی است که نقصان می‌یابد و تدریجاً زوال و فناپذیر است. و الربا به معنی نمو دادن است و محق در مقابل ربا قرار دارد. ربا بین طبقه رباخوار و ربادهنده فاصله و نفاق ایجاد می‌کند، ولی انفاق و صدقات این شکاف را پر می‌سازد. صدقات موجب برکت و رحمت است و ربا سبب رکود و هلاکت و عذاب آخرت. با همان مقیاسی که رباخواران طبقات مولد و نیازمند را می‌مکند و در نتیجه قیام و استقلال جامعه را به‌سمت فناء و محاق و نقصان می‌کشند. صدقات و نفقات و دستگیری مستمندان و حاجتمندان اقتصاد را نمو و توسعه می‌بخشد122.
حکمت 258 نهج‌البلاغه: هرگاه تهیدست شدید با صدقه‌دادن، با خدا تجارت کنید.
8. نَفَقه‌های واجب123
آیه215: یَسْاَلُونَکَ مَاذَا یُنفِقُونَ قُلْ مَا اَنفَقْتُم مِّنْ خَیْرٍ فَلِلْوَالِدَیْنِ وَالاَقْرَبِینَ وَالْیَتَامَی وَالْمَسَاکِینِ وَابْنِ السَّبِیلِ وَمَا تَفْعَلُواْ مِنْ خَیْرٍ فَاِنَّ اللّهَ بِهِ عَلِیمٌ.
از تو مى‏پرسند: “چه چیزى انفاق کنند [و به چه کسى بدهند]؟” بگو: “هر مالى انفاق کنید، به پدر و مادر و نزدیکان و یتیمان و مسکینان و به در راه‏مانده تعلّق دارد، و هر گونه نیکى کنید البتّه خدا به آن داناست.”
این آیه اشاره دارد به، نفقه والدین سپس یتیمان و مستمندان و در راه‌ماندگان.
آیه228و231:
وَالْمُطَلَّقَاتُ یَتَرَبَّصْنَ بِاَنفُسِهِنَّ ثَلاَثَهَ قُرُوَءٍ وَلاَ یَحِلُّ لَهُنَّ اَن یَکْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّهُ فِی اَرْحَامِهِنَّ اِن کُنَّ یُوْمِنَّ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَبُعُولَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِی ذَلِکَ اِنْ اَرَادُواْ اِصْلاَحًا وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِی عَلَیْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَیْهِنَّ دَرَجَهٌ وَاللّهُ عَزِیزٌ حَکُیمٌ.
و زنانِ طلاق داده شده، باید مدّتِ سه پاکى انتظار کشند، و اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارند، براى آنان روا نیست که آنچه را خداوند در رَحِم آنان آفریده، پوشیده دارند و شوهرانشان اگر سرِ آشتى دارند، به بازآوردن آنان در این [مدّت‏] سزاوارترند. و مانند همان [وظایفى‏] که بر عهده زنان است، به طور شایسته، به نفع آنان [بر عهده مردان‏] است، و مردان بر آنان درجه برترى دارند، و خداوند توانا و حکیم است.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النَّسَاء فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِکُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ اَوْ سَرِّحُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَلاَ تُمْسِکُوهُنَّ ضِرَارًا لَّتَعْتَدُواْ وَمَن یَفْعَلْ ذَلِکَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ وَلاَ تَتَّخِذُوَاْ آیَاتِ اللّهِ هُزُوًا وَاذْکُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ عَلَیْکُمْ وَمَا اَنزَلَ عَلَیْکُمْ مِّنَ الْکِتَابِ وَالْحِکْمَهِ یَعِظُکُم بِهِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ اَنَّ اللّهَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ.
و چون زنان را طلاق گفتید، و به پایان عدّه خویش رسیدند، پس بخوبى نگاهشان دارید یا بخوبى آزادشان کنید. و [لى‏] آنان را براى [آزار و] زیان رساندن [به ایشان‏] نگاه مدارید تا [به حقوقشان‏] تعدّى کنید. و هر کس چنین کند، قطعاً بر خود ستم نموده است. و آیات خدا را به ریشخند مگیرید، و نعمت خدا را بر خود و آنچه را که از کتاب و حکمت بر شما نازل کرده و به [وسیله‏] آن به شما اندرز مى‏دهد، به یاد آورید و از خدا پروا داشته باشید، و بدانید که خدا به هر چیزى داناست.
این دو آیه به نفقه زنان و همسران، اشاره دارد.
آیه233: وَالْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ اَوْلاَدَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَن یُتِمَّ الرَّضَاعَهَ وَعلَی الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَکِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ لاَ تُکَلَّفُ نَفْسٌ اِلاَّ وُسْعَهَا لاَ تُضَآرَّ وَالِدَهٌ بِوَلَدِهَا وَلاَ مَوْلُودٌ لَّهُ بِوَلَدِهِ وَعَلَی الْوَارِثِ مِثْلُ ذَلِکَ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالاً عَن تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْهِمَا وَاِنْ اَرَدتُّمْ اَن تَسْتَرْضِعُواْ اَوْلاَدَکُمْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَیْکُمْ اِذَا سَلَّمْتُم مَّآ آتَیْتُم بِالْمَعْرُوفِ وَاتَّقُواْ اللّهَ وَاعْلَمُواْ اَنَّ اللّهَ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ.
و مادران [باید] فرزندان خود را دو سال تمام شیر دهند. [این حکم‏] براى کسى است که بخواهد دوران شیرخوارگى را تکمیل کند. و خوراک و پوشاک آنان [مادران‏]، به طور شایسته، بر عهده پدر است. هیچ کس جز به قدر وسعش مکلف نمى‏شود. هیچ مادرى نباید به سبب فرزندش زیان ببیند، و هیچ پدرى [نیز] نباید به خاطر فرزندش [ضرر ببیند]. و مانند همین [احکام‏] بر عهده وارث [نیز] هست. پس اگر [پدر و مادر] بخواهند با رضایت و صواب‌دید یکدیگر، کودک را [زودتر] از شیر بازگیرند، گناهى بر آن دو نیست. و اگر خواستید براى فرزندان خود دایه بگیرید، بر شما گناهى نیست، به شرط آنکه چیزى را که پرداخت آن را به عهده گرفته‏اید، به طور شایسته بپردازید. و از خدا پروا کنید و بدانید که خداوند به آنچه انجام مى‏دهید بیناست.
این آیه مشتمل بر هفت دستور از جمله، نفقه همسر شیرده را به‌عهده مرد گذارده است.
9. رهن
آیه283: وَاِن کُنتُمْ عَلَی سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُواْ کَاتِبًا فَرِهَانٌ مَّقْبُوضَهٌ فَاِنْ اَمِنَ بَعْضُکُم بَعْضًا فَلْیُوَدِّ الَّذِی اوْتُمِنَ اَمَانَتَهُ وَلْیَتَّقِ اللّهَ رَبَّهُ وَلاَ تَکْتُمُواْ الشَّهَادَهَ وَمَن یَکْتُمْهَا فَاِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِیمٌ.
و اگر در سفر بودید و نویسنده‏اى نیافتید وثیقه‏اى بگیرید و اگر برخى از شما برخى دیگر را امین دانست، پس آن کس که امین شمرده شده، باید سپرده وى را بازپس دهد و باید از خداوند که پروردگار اوست، پروا کند. و شهادت را کتمان مکنید، و هر که آن را کتمان کند قلبش گناهکار است، و خداوند به آنچه انجام مى‏دهید داناست.
در این آیه به تکمیل دستورات آیه قبل و نوشتن سند و شاهد گرفتن و رهن گذاشتن، اشاره شده است.
گفتار سوم: مصرف
هدف نهایی همه تلاشها و کوششهای اقتصادی(تولید، توزیع) مصرف است و در اسلام برای مصرف الگوی مشخصی وجود دارد.
1. عمومی بودن نیاز به مصرف
آیات 25 و 22: الَّذِی جَعَلَ لَکُمُ الاَرْضَ فِرَاشاً وَالسَّمَاء بِنَاء وَاَنزَلَ مِنَ السَّمَاء مَاء فَاَخْرَجَ بِهِ مِنَ الثَّمَرَاتِ رِزْقاً لَّکُمْ فَلاَ تَجْعَلُواْ لِلّهِ اَندَاداً وَاَنتُمْ تَعْلَمُونَ.
همان [خدایى‏] که زمین را براى شما فرشى [گسترده‏]، و آسمان را بنایى [افراشته‏] قرار داد و از آسمان آبى فرود آورد و بدان از میوه‏ها رزقى براى شما بیرون آورد پس براى خدا همتایانى قرار ندهید، در حالى که خود مى‏دانید.
… کُلَّمَا رُزِقُواْ مِنْهَا مِن ثَمَرَهٍ رِّزْقاً قَالُواْ هَذَا الَّذِی رُزِقْنَا مِن قَبْلُ وَاُتُواْ بِهِ مُتَشَابِهاً وَلَهُمْ فِیهَا اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَهٌ… .
…هر گاه میوه‏اى از آن روزىِ ایشان شود، مى‏گویند: “این همان است که پیش از این [نیز] روزىِ ما بوده.” و مانند آن [نعمتها] براى آنها آورده شود و در آنجا همسرانى پاکیزه خواهند داشت.
این آیه اشاره به ارتزاق از اقسام میوه‌ها و روئیدنیها دارد.
آیه29: هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُم مَّا فِی الاَرْضِ جَمِیعاً

مطلب مشابه :  پایان نامه رایگان با موضوعامور حسبی، مسائل حقوقی، تجدیدنظرخواهی

دیدگاهتان را بنویسید