No category

پایان نامه رایگان با موضوع امور حسبی، دادرسی مدنی، زوجه

است35) باشد، در این صورت
گواهی حصر وراثت در جلسه فوق‌العاده و بدون انتشار آگهی صادر خواهد شد.
2- در صورتی که دارائی متوّفی، حسب گواهـی مالیـات بر ارث، بیشتر از سـی میلیون ریـال باشد و
متوّفـی نیز در شهر فـوت نموده و آخرین اقامتگـاه وی شهر باشد به دستور مـاده 361 قانـون امور حسبـی
(اصلاحـی سال1374) شورای حـل اختلاف درخواست متقاضـی را یک نوبت در روزنـامه کثیرالانتشار و یا
روزنامه محلی آگهی می‌نماید، در آگهی مزبور می‌بایست تعداد وراث و نسبت آنان با متوّفی و تاریخ و محل
فوت او و اینکه هرکس وصیت‌نامه از متوّفـی در اختیار دارد در ظرف مـدت یک ماه به شورا ارائـه نماید و
چنانـچه پس از مهلت مذکور، هر وصیت‌نـامه‌ای به استثنـاء رسمی یا سـری ابراز شـود، فاقـد درجه اعتبـار
خواهد بود، تصریح گردد.
3- در فرضی که دارایی و اموال متوّفی بنا به اعلام گواهی مالیاتی اداره امور اقتصادی و دارائـی مازاد
از سی میلیون ریال و آخرین اقامتگاه متوّفی نیز در روستا باشد، به جای انتشار آگهی در روزنامه کثیرالانتشار
آگهی مزبور در نشریات محلی یا اعلام عمومی موضوع ماده 361 ق. ا. ح.صورت می‌پذیرد، بدین ترتیب که
با نظارت دهـداری و توسط ضابطین انتظامی برای یکبـار و در یک روز معیـن در معابـر و اماکـن عمـومی
روستای آخرین محل سکونت متوّفی الصاق می‌شود، و مبدأ محاسبه یک ماه از زمان الصاق، است که پس از
انقضای یک ماه از تاریخ الصاق شورای حـل اختلاف درخواست مزبـور را بررسـی و تصمیم مقتضی مبنـی
بر صدور گواهی حصر وراثت اتخاذ می‌نماید، قابل ذکر است که مادام که مدت مقـرر یک ماهه در بند های
2 و3 فوق‌الذکر سپری نگردد گواهی موضوع درخواست صادر نمی‌شود.
در مورد انتشار آگهی باید به نکات ذیل نیز اشاره نمود:
1- چنانچه گواهی مالیات بر ارث متوّفی بیشتر از مبلغ 30 میلیون ریال باشد متقاضی می‌بایست میلغ
……. ریال بابت نشـر آگهی به شماره حساب……… بانک ملـی ایران شعبه……… دادگستری کـد……… به نـام
آقای…….. با ذکر شماره و کلاسه پرونده واریز و به دفتر شورا ارائه نماید.36و حال اگر متقاضی حصـر وراثت
از تأدیه هزینه درج آگهی انحصار وراثت امتناع ورزد و به او اخطار شود و از طرف وی اقدامـی در این باره
نشود بنا به نظریه کمیسیون مشورتی آئین دادرسی مدنی رفتار می‌شود:
«به موجب ماده 360 قانـون امور حسبی- اگر ورثه متوّفی یا اشخاص ذینفع در ترکه بخواهند گواهی
انحصـار وراثت تحصیل نمایند درخواست‌نـامه کتبـی به دادگـاه تسلیم می‌نمایند و درخواست‌نامـه مزبور با
دادخواست مربوط به دعـاوی مدنی که بر طبق مقررات آئیـن دادرسی مدنی باید تنظیم شود تفاوت دارد به
عبارت دیگر برای اقـامه دعوی مدنی در دادگـاه ها دادخواست لازم است ولی در امور حسبـی اقامه دعوی
نمی‌شود و به درخواست مربوط به امر حسبـی هم دادخواست اطلاق نمی‌گردد. با این ترتیب تبصره 3 مـاده
85 اصلاحـی قانون آئـین دادرسی مدنی اختصاص به درخواست دعـاوی مدنی داشته و اعمال تبصره مزبور
نسبت به درخواست انحصـار وراثت مجـوزی نخواهد داشت و اگر متقاضـی گواهی انحصار وراثت هزیـنه
انتشار آگهی را نپردازد پرونده امر تا مراجعه متقاضی و تأدیه هزینه آگهی بایگانی می‌گردد و این نوع پرونده
جزء موجودی جریانی دادگاه محسوب نمی‌شود.»37
2- «با توجه به نظریه شماره 2248/7- 28/4/61 منظور از روزنامه محلی روزنامه ای است که در مقر
دادگاه مربوط انتشار می‌یابد بنابراین در صورتی که در مقر دادگاه و حوزه قضایـی آن روزنامه‌ای انتشار نیابد
دادگاه می‌تواند به ترتیب مقرر در تبصره ماده 361 ق. ا. ح. اقدام به الصاق آگهی در معابر نماید.38
3- در مورد تاریخ بهـای ترکه از نظر معافیت از انتشار آگهی کمیسیون مشورتی آئـین دادرسی مدنی
اداره حقوقی در جلسه مورخ 8/2/1343 اظهارنظر نموده است: «بر طبق ماده 364 ق. ا. ح. مصوب 1319 در
صورتـی که بهای ترکه بیش از پنجاه هـزار ریال نباشد آگهـی مذکور در ماده 361 بعمـل نخواهد آمـد و به
مستنبط از مـاده 360 قانـون مزبور که به موجـب آن در صورتی که وراث متوّفـی یا سایر اشخـاص ذینـفع
بخواهند تصدیق انحصـار وراثت تحصیل کنند درخواست‌نامه کتبـی مشتمل بر نـام و مشخصات درخواست
کننده و متوّفـی و ورثه و اقامتگاه آنها و نسبت بین متوّفی و وراث تنظیـم نموده به دادگـاه تسلیم می‌نمـایند
مـلاک در تقویم ترکه راجـع به اجـرای مـاده 364 تاریـخ درخواست انحصـار وراثت است نه تاریخ فـوت
مـورث. بنابراین ترکه متوّفـی بایستی به بهـای روز تقدیـم درخواست انحصار وراثت ارزیابی و ملاک عمل
قرار گیرد.»39
1- 6- 2- لزوم یا عدم لزوم جلسه رسیدگی
غالباً افراد متقاضـی انحصـار وراثت حقیـقت را بیان کرده و کسی هم به درخواسـت قانونـی و صحیـح آنها
اعتراضی ندارد در نتیجه شـورا می‌توانـد بدون تعییـن جلسـه و احضار متقاضـی و گواهـان، کلیه مستندات
را در نظـر گرفته و چنانچه ادلـه را کافـی یافت تصدیقـی مشعـر بـر وراثـت و تعییـن عـده وراث و نسبت
آنها به متوّفی و نصیبی که از متروکات به نحو اشاعه می‌برند صادر نماید.عمل دادگاه حکـم شمرده نمی‌شود
و همان گونه که ماده 362 قانون امور حسبی تصریح دارد «تصدیق» شمرده می‌شود.40
شـورا می‌تواند برای صدور گواهـی انحصار وراثت گواهـان را احضار کرده و گواهی آنها را استمـاع
نماید و چنانچه گـواه خارج از مقـر شـورا ساکن باشد تحقیق از گـواه بوسیله شورا محل اقامت گواهـان یا
نزدیک ترین شـورا به محـل اقامت گواهـان بعمل خواهـد آمد. نیابت قضایـی مزبـور از طرف شورایـی که
که درخواست گواهـی انحصار وراثت از او شده است داده خواهد شد، شـورا برای استماع گواهـی گواهان
باید تعیین جلسه بنماید و وقت آن را به مستدعی یا مستدعیان گواهی انحصار وراثت اطلاع دهد و در ضمن
اخطار قیـد کند که گواهـان را در جلسه حاضر کند شـورا پس از رسیدگـی به ادله درخواست کننده هرگـاه
خواسته درخواست کننده را ثابت دید طبق ماده 362 قانون امور حسبی گواهی مشعر بر وراثت و تعیین عده
وراث و نسبت آنها به متوّفی را صادر می‌نماید.
چنانچه شورا در مقام رسیدگی ادله را کافی برای اثبات درخواست گواهـی انحصار وراثت نداند رأی
بر رد درخواست متقاضی خواهد داد رأی مزبور طبق صریح ماده 366 قانون امور حسبی قابـل تجدید نظر و
فرجام است.
پس از انقضاء یک ماه از انتشـار آگهی اعتراضی بعمل آید در این صورت شورای حل اختلاف، وقت
رسیدگی تعییـن و با تشکیل جلسـه و دعـوت از طرفین صرفـاً نسبت به اعتراض تعداد ورثه رسیدگی های
مقتضی را معمول نموده و نسبت به اعتراض واصله در این باره نفیـاً یا اثباتـاً اتخاذ تصمیم می‌نماید و نسبت
به سایر موارد اعتراض چون رسیـدگی به آنها از خصایص ذاتی دادگاه های عمومی اختصاص یافته به امـور
خانواده می‌باشد با صدور قرار اناطه موقتـاً پرونده از جریان رسیدگی خارج شده و شورا معترض را هدایت
و ارشـاد قانـونی نموده تا در صورت بقـاء در اعتراض خود به دادگـاه های موصوف مراجعه نماید، بدیهی
است دادگاه های عمومی خانواده با تقدیم دادخواست معترض، درباره هر یک از جهات مورد نظر خواهـان،
رسیدگی و حکم مقتضی درباره اختلاف طرفین صادر و نسبت به صدور گواهـی انحصار وراثت، متقاضی را
به مرجع صالح (شورای حـل اختلاف) هدایت قانونی می‌نماید و این بار با طرح درخواست انحصار وراثت
و عـدم اعتراض نسبت به موارد فـوق‌الذکر گواهی مزبور طبق مقررات مربوط به حصر وراثت صادر خواهد
شد.
1- 6- 3- مندرجات گواهی انحصار وراثت
در برگه انحصار وراثت موارد ذیل باید ذکر شود:
1- در گواهی حصـر وراثت برابر ماده 362 مقررات راجع به امـور حسبی باید تعداد وراث و نسبت
آنها با متوّفی (با ذکر مشخصات سجلی آنها) تصریح شده باشد.
2- برابر ماده 372 همان قانون در تصدیق انحصار وراثت باید نسبتی که وراث یا ورثه به مورث خود
دارند از متروکات (ترکه) به نحو اشاعه معین شود. یعنی دادگاه (شورا) در گواهی انحصار وراثت نصیب هر
یک از ورثه را از نصف و ثلث و ربع و امثال آن از ترکه تعیین می‌نماید. و در مورد ایرانیان غیـر شیعه مانند
اهل تسنن هم باید سهم مشخص ورثه را در گواهی تصریح نمود، بنابراین در هر مورد دادگاه (شورا) باید با
مراجعه به احوال شخصیه اهل تسنن سهم‌الارث آنان را معین نماید و نمی‌تواند در گواهی حصر وراثت ذکر
کند که ماترک متوّفـی طبق فقـه اهل تسنن بین ورثـه تقسیم شود دادگـاه (شورا) در مـورد اقلیت های دینی
زردتشتی، کلیمی و مسیحـی باید سهم ورثـه را با استعلام از مراجـع دینی آنها در گواهـی حصر وراثت قید
کند.41«براساس نظریه شماره 7340/7 مورخ 2/8/1379 طبق ماده 373 قانون امور حسبی دادگاه (شورا) باید
در تصدیق انحصار وراثـت حصـه هر یک از ورثـه را معین نماید لذا اگر ضمن گواهـی به این تکلیف عمل
نکنـد به درخواست ذینفـع باید این کار را انجام دهد».42بنابراین ممکن است در تعییـن سهم‌الارث در متـن
گواهی انحصار وراثت اشتباه قلمی پیش آید، لذا سهم تعیین شده وراث برابر مفاد قانون مدنی باید بررسی و
کنترل شود.
3-ارزش ریالی گواهی حصر وراثت:
یکـی از نکاتی بسیار مهم که باید در گواهی نامـه حصر وراثت مورد توجـه قرار گیـرد ارزش ریـالی
محـدود یا نامحـدود موضوع مـاده 364 قانـون امور حسـبی می‌باشد که ارزش ریـالی موضوع ماده اخیر به
موجب اصـلاح آن مندرج در روزنامه رسمی شماره 14681- 11/5/74 از 000/000/5 ریال به 000/000/10
ریال و به موجب روزنامه رسمی شماره 17090- 7/8/82 نیز از 000/000/10 ریـال به 000/000/30 ریـال
اصلاح و افزایش یافته است.43
4- اعلام وجود حمل برای زوجه متوّفی
اگر حملـی باشد در صورتـی ارث می‌برد که نطفـه او حین‌الموت منعقد بوده و زنـده هم متولد شود
اگرچه فوراً پس از تولد بمیرد (م875 ق. م) و ماده 878 قانـون مدنی می‌گوید «هرگاه در حیـن فوت مورث
حملـی باشد که اگر قابل وراثـت متولد شود مانع از ارث تمام یا بعضی از وراث دیگر می‌گردد تقسیم ارث
به عمل نمی‌آید تا حال او معلوم شود و اگر حمل مانع از ارث هیچ یک از سایر وراث نباشد و آنها بخواهند
ترکـه را تقسیم کنند باید برای حمل حصـه‌ای که مساوی حصـه دو پسر از همان طبـقه باشد کنار گذارند و
حصـه هریک از وراث مراعا است تا حال حمل معلوم شود». بنابراین اگر وراث زنده و حین فوت مورث از
درجه اول از طبقه اول باشند، حمـل مانع از ارث هیچ کدام از آنها نبوده و آنها می‌توانـند در صورت تمایـل
ترکه را بین خود تقسیـم نمایند. بدیهی است که تقسیم ترکـه بین آنها مستلزم ارائـه گواهی حصـر وراثت و
سایر مدارک قانـونی است، که در گواهـی حصر وراثت سهـم هر یک از وراث مشخـص و برای حمـل نیز
حصه‌ای مساوی حصه دو پسر از همان طبقه معـین می‌شود. به هر حال یا تمام وراث قرابـت بر خواهند بود
یا بعضی به قرابت و بعضی دیگر به فرض ارث خواهند برد.
اگر وارث زنـده و حین‌الموت مورث اختلاتی از درجات اول و دوم از طبـقه اول باشند ماننـد پدر و
مادر (درجه اول) و نوه متوّفـی (درجه دوم) در این صورت اگر حمـل قابل وراثت متولـد شود مانع از ارث
درجـه دوم آن طبقه است؛ لذا یا گواهی حصر وراثت صادر نمی‌شود و یا اگر صادر شده باشد می‌توان سهم
پدر و مادر و زوجه متوّفـی را داد اما در مورد نوه متوّفـی تا زمانیکه به موجب حکم اصلاحی، گواهی صادر
شده اولیه اصلاح نگردد قابل اجرا نخواهد بود.
اگر برای حمـل وصیـتی شده باشد برابر ماده 851 قانـون مدنـی در صورت زنـده متولـد شدن او آن
وصیت صحیح است و چنانچه حمل قابل وراثت متولد شده، بمیرد

مطلب مشابه :  منابع پایان نامه ارشد دربارهاثبات دعوی، ادله اثبات دعوی، دادرسی کیفری

دیدگاهتان را بنویسید