مقاله – بررسی اثر متقابل تراکم گیاهی با مواد تغذیه ای در رقابت گندم Triticum …

  1. secalinus2. Bromus

Phalaris elongata Braun- Bqlan 3.
و اﻧــﻮاع ﭼﭽــﻢ۱ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ً ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻨـﺪم اﺳـﺖ. ﺿـﻤﻦ اﻳﻨﻜـﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮدن دوره رﻗﺎﺑﺖ اﻳﻦ ﻋﻠﻒﻫﺎیﻫﺮز ﺑﺎ ﮔﻨـﺪم ﻳﻜـﻲ از دﻻﺋـﻞ اﺻﻠﻲ اﻫﻤﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﻄﻮرﻳﻜـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣـﻮس و راﺑـﻴﻦ(۱۹۹۳)، ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻛﺎﺷﺖ زودﻫﻨﮕـﺎم ﮔﻨـﺪم در ﻣﺰرﻋﻪ آﻟﻮده ﺑـﻪ دم روﺑـﺎﻫﻲ ﻛﺸـﻴﺪه و ﻧﻮﻋﻲ ﻋﻠـﻒ ﻗﻨـﺎری۲ ﺑﺎﻋـﺚ اﻓـﺖ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺤﺼﻮل ﺷﺪ. ﺑﺮﺧﻲ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎی ﻋﻠﻒ ﻫﺮز ﻣـﺰارع ﮔﻨـﺪم، دوره روﻳﺸـﻲ ﻣﺸـﺎﺑﻪ ﺑـﺎ ﮔﻨﺪم داﺷﺘﻪ و ﻟﺬا رﻗﺒﺎی ﻗـﻮی ﺑـﺮای ﮔﻨـﺪم ﻣـﻲﺑﺎﺷـﻨﺪ از اﻳـﻦ ﻣﻴـﺎن ﻣــﻲﺗــﻮان ﺑــﻪ ﺷــﻠﻤﻲ۳ ﺧﺎﻛﺸــﻴﺮ۴ ﭼﺎودار۵ ﺟـﻮدره۶ ﻋﻠـــﻒ ﭘﺸـــﻤﻜﻲ ۷و ﺟﻮﻣﻮﺷـﻲ۸ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد. ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، در ﻣﺰرﻋﻪ ﮔﻨﺪم زﻣﺴﺘﺎﻧﻪ، ﮔﻮﻧﻪﻫﺎی ﻋﻠـﻒ ﻫـﺮزی ﻛﻪ در ﭘﺎﺋﻴﺰ ﺟﻮاﻧﻪ ﻣـﻲزﻧﻨـﺪ ﻏﺎﻟـﺐ ﺧﻮاﻫﻨـﺪ ﺑـﻮد. ( نقل از مقاله تأثیر تراکم و تاریخ کاشت گندم پاییزه بر تراکم و زیست توده علف های هرز در شرایط آب و هوایی شیروان، قربانی و همکاران، ۱۳۹۱ ).
رﻗﻢ ﮔﻨﺪم ﭼﻤﺮان ﻧﺴﺒﺘﺎً زودرس، ﻣﻘﺎوم ﺑﻪ ﺧﻮاﺑﻴﺪﮔﻲ و ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺑـﻪ ﮔﺮﻣـﺎ و ﺧﺸﻜﻲ آﺧﺮ ﻓﺼﻞ ﺑﻮده و ﺑﻪ رﻳﺰش داﻧﻪ ﺗﺎ ﺣﺪی ﺣﺴﺎس اﺳﺖ. رﻧﮓ داﻧﻪ آن ﻗﺮﻣﺰ روﺷـﻦ، وزن ﻫﺰارداﻧـﻪ آن ۳۹ ﮔﺮم، ﻣﻴﺰان ﻣﻴﺎﻧﮕﻴﻦ ﭘـﺮوﺗﺌﻴﻦ آن ﺣـﺪود ۵/۱۰درﺻـﺪ و ﻣﻴــﺎﻧﮕﻴﻦ ارﺗﻔــﺎع آن ﺣــﺪود ۱۰۰–۹۵ﺳــﺎﻧﺘﻲ ﻣﺘــﺮ اﺳــﺖ.
ﺣﺴـﻦ زاده دﻟـﻮﻳﻲ و ﻫﻤﻜﺎران (۲۰۰۳)، ﻧﺘﻴﺠـﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨـﺪ ﻛـﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪن ﻛﺎﻧوپی در ﻳﻮﻻف وﺣﺸـﻲ ۱۵ روز ﺳـﺮﻳﻊ ﺗـﺮ از ﮔﻨـﺪم اﺳـﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، ﮔﻮﻧﻪای ﻛﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﺳﺮﻳﻊ ﺗﺮ از ﺑﻘﻴﻪ ﺳﺒﺰ ﺷﺪه و اﺳﺘﻘﺮار ﭘﻴﺪا ﻛﻨﺪ در رﻗﺎﺑﺖ ﺑﺎ ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ در ﻣﺮاﺣﻞ ﺑﻌﺪ ﺳﺒﺰ ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ، ﻣﻮﻓﻖ ﺗﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.
مشکل علفهایهرز و کنترل آنها با آنکه در کشور ما ایران سابقه ای بسیار طولانی دارد امّا تا دهههای اخیر به عنوان فعّالیتی جنبی به حساب می آمد. در سالهای اخیر با افزایش سریع جمعیّت، نقش علفهایهرز در افزایش عملکرد باعث شد که توجه به کنترل آنها بیشتر شود بطوری که امروزه تلاش کشاورزان در جهت کنترل علفهایهرز مبتنی بر روشهای علمی است که در کشورهای توسعه یافته رایج میباشند.
Rapistrum rogosum L. 3. . Phalaris minor ۲. . spp Lolium 1.

  1. Hordeum spontaneum6. L. Secale cereal ۵٫ L. Descurainia Sophia ۴٫
  2. L. Hordeum murinumcommutatus Schrad. Bromus 7.

امروزه در کشورهای پیشرفته مدیریت علفهایهرز به صورت علمی مجزا در کشاورزی مطرح است و کنترل تلفیقی علفهایهرز بااستفاده از تکنولوژی روز جایگاه ویژه خود را یافته است. از طرف دیگر، مشکلات زیست محیطی ناشی از کاربرد مواد شیمیایی سبب شده است که در رابطه با کنترل علفهایهرز قبل از هر چیز توجه ویژه ای به بیولوژی و اکولوژی علفهایهرز شود.
وجود علفهایهرز در مزارع یکی از مهمّترین عوامل کاهش عملکرد محسوب میشود. در این ارتباط دامنه کاهش عملکرد غلّات از نابودی کامل مزرعه تا خسارتهای ناچیزی است که به راحتی قابل اندازه گیری نیستند. مقایسه عملکرد گیاهان زراعی در شرایط دارای علف هرز و بدون علف هرز اختلاف قابل ملاحظه ای را نشان داده است. به عنوان مثال عملکرد برنج در شرایط بدون علف هرز از ۱/۴ به یک تن در هکتار در حضور علفهایهرز کاهش یافته است. در شرایط مشابه وجود علف هرز در مزرعه ذرّت عملکرد را از ۱/۵ به ۵۳/۰ تن در هکتار کاهش داده است (راشد محصل و همکاران، ۱۳۸۰). نتایج فوق نشان میدهد که کنترل دقیق علفهایهرزمیتواند نقش زیادی در افزایش عملکرد داشته باشد؛ امّا، به این نکته نیز باید توجّه کرد که مدیریّت علفهایهرز هنگامی موفقیّت آمیز است که در فصل رشد و همچنین در سالیان متمادی تلفیقی از روشهای مختلف به کار گرفته شود.
در سالهای اخیر عوامل متعدّدی باعث تغییر پوشش علفهایهرز مزارع غلّات شده است مهمّترین این عوامل به قرار زیر است :
۱ . استفاده وسیع ازیک نوع علفکش باعث جایگزینی تعداد دیگری از علفهایهرز میشود.
۲. تمایل به کشت مداوم غلّات، باعث شیوع علفهایهرزی میشود که در پاییز جوانه زده و نیاز به فصل رشد طولانی داند.
۳. کاهش عملیّات شخم کمک به جوانه زنی گونههایی از علفهرز میکند که در لایههای سطحی خاک جوانه زده و یا بذر آنها طول عمر کمی داد.
۱-۲: اثر علفهایهرز بر غلّات
رقابت برای کسب فاکتورهای تولید از مهّمترین اثرات علفهایهرز بر گیاهان زراعی محسوب میشود. غلّات در اوایل دوره ی رشد حسّاسیت بیشتری نسبت به رقابت داشته و در کشت پاییزه آنها علفهایهرزی همچون یولاف وحشی۱، دم روباهی موشی۲، جارو علفی نازا۳، میتوانند در مراحل اوّلیّه رشد و به خصوص در مزارعی که عمایّات شخم کمتری در آنها صورت پذیرفته رقیب جدّی محسوب شوند.
تعادل عاملهایی که رشد نسبی گیاه زراعی و علفهرز را تحت تأثیر قرار میدهند، میتوانند روی میزان رقابت نیز مؤثر واقع شوند. به عنوان مثال چنانچه پس از کاشت گیاه زراعی هوا خشک باشد جمعیّت علفهایهرز کاهش پیدا میکند و به دنبال آن گیاه زراعی قادر خواهد بود مراحل حسّاس اوّلیّه را سپری نموده و در رقابت با علفهایهرز پیروز شود. در موارد دیگر چنانچه بذر گیاه زراعی در عمق زیاد کشت شود، به آهستگی جوانه میزند. در این حالت بذور و علفهایهرزی که در سطوح بالایی تر خاک قرار گرفتهاند سریعتر جوانه زده و رقیب جدّی تری برای گیاه زراعی خواهند بود. بسیاری از علفهایهرز نقش میزبان آفات و بیماریها را به عهده داشته و در این ارتباط عاملی برای شیوع آنها در مزرعه محسوب میشوند. ریزوم علفهایهرزی همچون بید گیاه۴ و علف بوریا۵ میزبان مناسبی برای قارچ مولد بیماری غش غلّات۶ هستند. این قارچ آسیبهای زیادی به مزارع گندم و جو وارد میسازد (راشد محصل و همکاران، ۱۳۸۰).
قارچ سپتوریا۷ نیز از دیگر عوامل بیماریزایی است که به مزارع گندم خسارت زیادی وارد میسازد. میزبان این قارچ نیز تعداد زیادی از علفهایهرز برگ باریک مانند چمن معمولی۸ هستند.

حتما بخوانید :   پژوهش دانشگاهی - بررسی اثر متقابل تراکم گیاهی با مواد تغذیه ای در رقابت گندم ...

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

  1. Avena fatua ۲٫ Alopecurus myosuroidez ۳٫ Bromus sterilis
  2. Agropyron repens 5. Agrostis spp 6.Gaeumannomyces graminis

۷٫Septoria tritici 8. Poa trivialis
وجود علفهایهرز ، برداشت غلّات را نیز با مشکل روبرو میسازد. هزینهء برداشت ، پاک کردن و خشک نمودن بذرهایی که از یک مزرعهء آلوده به علفهایهرز برداشت میشوند بیشتر از بذرهایی است که از مزارع عاری از علفهرز برداشت شده است. علاوه بر این ، در چنین مزارعی عملیّات برداشت با مشکلاتی همراه است که این مسأله به خصوص در فصول مرطوب و هنگامی که زمان از نظر مساعد بودن شرایط آب و هوایی برای برداشت با ارزش است ، حادتر خواهد بود. علفهایهرز رونده همچون پیچک۱، هفت بند۲ ، جارو علف نازا ۳ ، و ماشک گل خوشه ای۴ و بی تی راخ۵ با اتصّال به گیاه زراعی موجب ورس در آنها میشوند که در نهایت برداشت محصول را با مشکلات زیادی همراه میسازد (راشد محصل و همکاران، ۱۳۸۰).
۲-۲: روشهای کنترل علفهایهرز غلّات
روشهای کنترل علفهایهرز در مزارع غلّات میتواند شامل انتخاب تاریخ کاشت مناسب ، جلوگیری از تولید ، انتشار و گسترش بذر و یا اندامهای رویشی علفهایهرز ، انجام عملیّات شخم و تهیّه مناسب بستر بذر ، انتخاب تراکم و استفاده از بذر خالص ، استفاده از ارقام سریع الرّشد ، مدیریّت صحیح ، تناوب زراعی و در نهایت کنترل شیمیایی باشد.
اغلب کشاورزان بنا به دلایل مختلف تمایل به کاشت هر چه زودتر غلّات پاییزه دارند. تعجیل در کاشت گیاه زراعی ، زمان لازم برای مبارزه با علفهایهرز را در قبل از کاشت کاهش داده و بدین ترتیب احتمال جوانه زنی و رشد بیشتر علفهایهرز افزایش خواهد یافت. تأخیر در کاشت تا هنگام جوانه زنی بذر علفهایهرز این فرصت را به کشاورزان خواهد داد تا با انجام یک شخم سطحی ، با بهایی ارزان و به طور مؤثرتر بسیاری از علفهایهرز را از بین ببرند؛ امّا، از طرفی نیز ممکن است تأخیر در کاشت باعث کاهش عملکرد غلّات شود.

حتما بخوانید :   علمی :تأثیر تماشای انیمیشن مشوق نقاشی بر نقاشی های کودکان پیش دبستانی- قسمت ...

  1. Convolvulus arvcnsis2. polygonum avicular ۳٫ Bromus sterilis
  2. Vicia villosa 5. Galium aparine

این اعتقاد که باید مزرعهای عاری از علفهرز داشته باشیم عملی نبوده و حتّی در صورت امکان اقتصادی نیز نخواهد بود؛ امّا، میتوان با اعمال روشهای صحیح جمعیّت گونه خاصی از علفهایهرز (مثل یولاف وحشی در گندم) و یا گروهی از آنها (مثل برگ باریکهای چند ساله) را چنان کاهش داد تا رقابت آنها با گیاه زراعی به حدّاقل برسد. برای رسیدن به این هدف باید از تولید بذر در این گیاهان جلوگیری کرده و مانع استقرار کامل آنها را در مزرعه شویم (راشد محصل و همکاران، ۱۳۸۰).

مدیر سایت

Next Post

پژوهش دانشگاهی - بررسی اثر متقابل تراکم گیاهی با مواد تغذیه ای در رقابت گندم ...

پنج اکتبر 29 , 2020
secalinus2. Bromus Phalaris elongata Braun- Bqlan 3.و اﻧــﻮاع ﭼﭽــﻢ۱ ﺗﻘﺮﻳﺒﺎ ً ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ ﻛﺎﺷﺖ ﮔﻨـﺪم اﺳـﺖ. ﺿـﻤﻦ اﻳﻨﻜـﻪ ﻃﻮﻻﻧﻲ ﺑﻮدن دوره رﻗﺎﺑﺖ اﻳﻦ ﻋﻠﻒﻫﺎیﻫﺮز ﺑﺎ ﮔﻨـﺪم ﻳﻜـﻲ از دﻻﺋـﻞ اﺻﻠﻲ اﻫﻤﻴﺖ آﻧﻬﺎ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ، ﺑﻄﻮرﻳﻜـﻪ ﻧﺘـﺎﻳﺞ ﺑﺮرﺳـﻲ ﻣـﻮس و راﺑـﻴﻦ(۱۹۹۳)، ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ ﻛﺎﺷﺖ زودﻫﻨﮕـﺎم ﮔﻨـﺪم در ﻣﺰرﻋﻪ آﻟﻮده ﺑـﻪ دم روﺑـﺎﻫﻲ ﻛﺸـﻴﺪه […]