برّرسی ابزارهای نشانه ای و زبانیِ ایجاد هیجان در گزیده ای از نمایشنامه های کودک۹۴- قسمت ۵

_ترس از سوانح طبیعی ( زلزله، سیل، آتشفشان،صاعقه و …)
_ترس از جاهای تنگ و تاریک( زیرزمین، چاه، آسانسور و …)
_ ترس از پیری و بیماری ( سرطان، ایدز، کوری، زمینگیری، ناتوانی و …)
_ ترسهای عاطفی ( ترس از دست دادن نزدیکان، ترس از دوری نزدیکان و …)
_ترس از فقر و آینده ( ترس از ورشکستگی، ترس از گمنام شدن، ترس از نابود شدن و …)
_ ترس از ابراز وجود
_ ترس از انتقاد دیگران
_ ترس از ارتکاب خطا و اشتباه
_ترس از صحبت در جمع
_ ترس از مقامات و شخصیتهای مافوق
_ ترس از افراد غریبه
_ترس از امتحان
_ ترس از آب
_ ترس از شکست
_ ترس از کلاس
_ ترس از آمپول
_ترس از موجودات تخیلی
_ ترس از نگاه کردن از نقاط مرتفع
_ ترس از ورود به اتاقی که از قبل عده ای در انجا باشند
_ترس از جسد
_ ترس از افراد عصبانی
_ ترس از عدم پذیرش توسط دیگران
_ ترس از گورستان
_ ترس از مرگ
_ ترس از درگیری
_ ترس از تصمیم گیری
_ ترس از قبول مسئولیت
_ در اغلب کودکان در سنین ۶ تا ۸ ماهگی، ترس از افراد بیگانه دیده می شود و ممکن است تا ۱۸ ماهگی نیز ادامه پیدا کند.
_ در ۸ ماهگی ترس از جدا شدن از والدین و افتادن دیده می شود.
_ در یک سالگی_ ترس از صدا، حیوانات، حمام کردن و دکتر ظاهر می شود.
_ بین ۲ تا ۵ سالگی، ترس از تاریکی، تنهایی، و ترس از حیوانات در کودکان ظاهر می شود. همچنین ترس از دست دادن والدین، ترس از روح و دیو، ترس از اشخاص معلول، افرادی که ریش دارند و افرادی که رنگ پوستشان متفاوت است مشاهده میشود. _ ترس از مدرسه، با آغاز دوره ی دبستان یا آمادگی و مهدکودک در کودکان دیده می شود. _ ترس های موهومی مانند ترس از اشباح و چیزهای غیر واقعی و اتفاقات غیر منتظره مانند سیل، زلزله، ترس از دست دادن عزیزان، ترس از کم شدن، ترس از طلاق والدین و … در کودکان وجود دارد که تا دوران بلوغ بر اثر تغییرات جسمی و عاطفی ادامه می یابد و گاه تشدید هم می شود.
_ ترس از موقعیتهایی که با درد و ناراحتی همراه است و در بیشتر کودکان وجود دارد: مثل ترس از آمپول، ترس از تنبیه بدنی، ترس از زمین خوردن و….
_ ترس از دزد، ترس از جنگ و دعوا، ترس از بی مهری دیگران، در بیشتر کودکان دیده شده است.
_ ترس، خشم، حسادت و … از عواطف و هیجانات بد و مضر و محبت، شادی، کنجکاوی و… از عواطف و هیجانات خوب و سودمندند.
_ در کودکان ۷ تا ۱۲ ساله این ترسها رایج است:
_ افت در فعالیتهای درسی، مثل نمره کم آوردن، خوب یاد نگرفتن بعضی از درسها، مانند بچه های دیگر پیشرفت نکرده، نارضایتی معلم و …
_ ترس از این که مبادا مرتکب اشتباه شوند.
_ ترس از این که مبادا والدین خود را ناراحت کنند
_ ترس از سرزنش و ملامت دیگران، بخصوص والدین و معلم
_ ترس از بروز تمایلات جنسی
_ترس از بیمار شدن
_ترس از دخالت بیش از حد والدین
_ترس از احساس کمتر بودن از دیگران در جهات مختلف
ترس و هیجان در کودکان به اعتبار علل مختلف آن به انواع زیر تقسیم میشود:
۱_ ترس های عمومی: علت ترس ممکن است عمومی باشد یعنی کودک را از چیزی ترسانده باشیم و هیجان کاذب در او ایجاد کرده باشیم، مثل ترساندن کودک از چیزهای خطرناک مانند آب جوش، برق، وسایل تیز و …
گاهی اوقات برخی از والدین از ترساندن کودک به منظور تربیت کردن او بهره میگیرند، مثل زندانی کردن کودک، که سبب پیدایش ترس از تاریکی و ترس از تنهایی در او می شود
۲_ ترسهای تصادفی: علت ترس ممکن است تصادفی باشد یعنی بدون این که شما بخواهید کودک تصادفا در شرایط ترسناکی قرار بگیرد و بترسد مثل تجربه ی تلخ حمله ی سگ به او که سبب پیدایش ترس از حیوانات می شود.
۳_ ترسهای اکتسابی: ترس ممکن است از کودک یا اولیا به کودک سرایت کند. برای مثال وقتی کودک دیگری از رعد و برق یا حشرات می ترسد و جیغ می کشد و به لکنت می افتد ترس را به آسانی به کودک ما منتقل می کند.
اثر این نوع ترسها که اکتسابی و از راه یادگیری است تا مدتهای زیادی در کودک باقی می ماند.
۴_ ترس های عاطفی: ترس ممکن است به علت هیجانات عاطفی و فشارهای روحی کودک باشد. تنش های عصبی و عاطفی( مثل ترس از طلاق والدین، ترس از بازخواست شدن مکرر، ترس از قهر والدین با کودک و…) ابتدا به صورت اضطراب و دلشوره و سرانجام به صورت ترس دائمی در کودک ظاهر می شود.
۵_ ترسهای رایج ترس از صحبت کردن در کلاس یا جمع، ترس از اشتباه یا انتقاد، ترس از ابراز وجود، ترس از جدا شدن والدین، کم رویی ناشی از ترس، ترس از تاریکی، ترس از حیوانات (حتی خانگی)، ترس از بلندی و… ترس های رایجی است که در اغلب کودکان دیده می شود.
هیجان خشم
هیجان خشم همراه با مفاهیم مترادف و مباحثی که با آن مرتبط هستند بسیار بیشتر از هیجانهای دیگر (البته به غیر از ترس) در نوشته‌ها مورد بحث قرار گرفته است. بسیاری از روش های کنترل اجتماعی بزرگسالان و خردسالان به اجتماعی کردن واکنش خشم به موقعیتهای مختلف مربوط است. خشم از دسته هیجانات منفی است و علل مختلفی برای آن شناسایی شده است که بسیار گسترده‌تر از آن هستند که در این بحث بتوانند مطرح شوند. اما علائم آن عبارت است از سرخ شدن صورت ، منبسط شدن رگهای پیشانی و گردن ، سرخ شدن چشمها، جمع و کوچک شدن مردمکهای چشم ، کشیده شدن لبها و در نتیجه آشکار شدن دندانها ، بدن تاخورده ، ابروان در هم کشیده ، لبان سخت و محکم و دندانهای قفل شده و در حال سایش. (نک: سارتر: ۱۳۴۹: ۳۷)
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
هیجان اندوه
اندوه نیز مانند سایر هیجانات از شدت و ضعف برخوردار است. بطوری که در حالتی از آن با یکسری علائم ویژه طبیعی تلقی می‌شوند. در حالیکه انوع شدید و مهمتر آن یا زمانی که بدون دلیل واضحی در فرد وجود دارند، وجود یک اختلال روانی را در پیش می‌کشند. در هر حال این هیجان نیز از دسته هیجانات منفی است که برای جنبه ناخوشایندی دارد. مشخص بودن و بی تحرکی ، کاهش گردش خون ، رنگ پریدگی صورت ، سست شدن عضلات ، پلکهای پایین افتاده از علائم اندوه هستند.
همچنین حالت سر کمی رو به سینه خم می‌شود، لبها ، گونه‌ها و آرواره‌ها همه از حالت طبیعی خارج می‌شوند و به طرف پایین رها می‌شوند. تنفس کند و ضعیف می‌شود و غالبا آههای عمیق نفس را قطع می‌کنند. یک نشانه ثابت و دائمی اندوه این است که افراد به سرما حساسیت نشان می‌دهند و به سختی می توانند خود را گرم نگه دارند. بی اشتهایی و عدم تمایل به غذا خوردن نیز در هیجان اندوه دیده می‌شود. (نک: سارتر: ۱۳۴۹: ۳۷)
هیجان تنفر
با وجود اینکه این هیجان یک مکانیزم دفاعی اساسی است و دارای ارزش حیاتی قابل ملاحظه‌ای است، لکن هنوز بطور منظم مورد مطالعه و بررسی قرار نگرفته است و از آنجائیکه تنفر در مواجهه با یک محرک آزارنده که موجب رنجش می‌شود بوجود می‌آید، همراه با حرکاتی است که هدف آنها کنار زدن عامل آزار دهنده یا محافظت فرد از آن عامل است. تنفر شدید به صورت حرکاتی در اطراف دهان بروز می کند که درست شبیه حرکات دهان قبل از استفراغ کردن است.
در این حالت نیمه بسته شدن پلکها و به عقب برگشتن صورت یا تمامی بدن نیز نشان دهنده ابراز انزجار شدید است. این حرکات طوری انجام می‌گیرد که گویا محرک مورد نظر ارزش گناه کردن هم ندارد. تف کردن نشانه‌ای عمومی برای تنفر و انزجار است. داروین می‌گوید: “تف کردن بیانگر رفع عوامل آزار دهنده از دهان است.” (نک: سارتر: ۱۳۴۹: ۳۷)
هیجان شادی
همه حالات شادی و لذات را تجربه کرده‌اند. درجاتی از آن نیز مانند هیجان اندوه طبیعی است، ولی انواعی از آن که بطور مستمر و شدید و با علائم تشدید شده و بوجود می‌آید، به عنوان یک اختلال روانی شناخته می‌شود که در آن فرد دائما در حالت شادی و شعف شنگولی به سر می‌برد و ممکن است دست به کارهای عجیب و غریب بزند. حالات چهره‌ای خنده مثل کشیده شدن لبها ، چشمهای براق و گاه اشک آلود ، تحریک زیاد ، تکلم زیاد از علائم شادی هستند. رقص و پایکوبی ، بالا و پایین بردن و در حالت خوشحالی شدید و ناگهانی جیغ زدن از علائم شادی هستند.
برخی معتقدند علائم شادی در برخی اوقات به علائم خشم شبیه است، هر چند آنها به دسته‌ های جداگانه تعلق دارند، ولی علائم جسمی آنها مثل فریاد زدن ، پا کوبیدن ، افزایش فعالیت بازوان و دستها ، چشمهای سرخ شده و در حال چرخش ، گامهای محکم و راسخ در هر دو هیجان وجود دارند، اما هدف آنها متفاوت است. هر دو آنها هیجانات گرایشی هستند بطوری که باعث نزدیک شدن فرد به محرک خوشحال کننده یا خشم آور می‌شوند، اما هدف خشم تخریب و از بین بردن است، ولی هدف شادی تداوم و نگهداری آن محرک.
هیجان تعجب
همه موجودات زنده در جریان زندگی خود به خودی به محرکهای جدید و نو ظهوری مواجه می‌شوند. در برخورد با چنین محرکهایی الگوی واکنش را می‌توان تکان هیجانی یا تعجب نامید. این واکنشها فقط در مواقعی بروز می‌کنند که محرکهای شناخته نشده ، مبهم ، نامعلوم ، شدید و ناگهانی وارد عمل می‌شوند. برانگیخته شدن بینایی و شنوایی ، باز شدن دهان و چشمها و ابروان بالا کشیده شده ، تولید صدای ناگهانی از دهان و از جا پریدن علائم اساسی تعجب هستند، با توجه به اینکه در مورد انسان نوع شخصیت در الگوی خاص او در حالت بازتاب هیجانی مثل تعجب تاثیر دارد. برخی افراد شاید سر و صدای بیشتری بکنند و تفاوتهای دیگری با یکدیگر داشته باشند.

 

جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

 

هیجانها چند بعدی هستند. هیجانها به صورت پدیده‌های ذهنی ، زیستی ، هدفمند و اجتماعی وجود دارند. هیجانها از این نظر احساسهای ذهنی هستند که باعث می‌شوند به صورت خاصی مثل عصبانی یا شاد احساس کنیم. هیجانها واکنش‌های زیستی هم هستند. آنها پاسخهای بسیج کننده انرژی‌اند که بدن را برای سازگار شدن با هر موقعیتی که روبرو می‌شویم آماده می‌سازند. برای مثال خشم نوعی میل انگیزشی در ما ایجاد می‌کند تا کاری انجام دهیم که معمولا آن را انجام نمی‌دهیم، مثلا با یک دشمن بجنگیم یا به یک بی‌عدالتی اعتراض کنیم. هیجانها پدیدهای اجتماعی نیز هستند. وقتی هیجانی می‌شویم علائم قابل تشخیص چهره‌ای ، ژستی و کلامی می‌فرستیم که کیفیت هیجان پذیری ما را به دیگران منتقل می‌کند. (مثل حرکت ابروهایمان و تن صدایمان(.
این اصطلاح از ریشه لاتین Emovere به معنی حرکت ، تحریک ، حالت تنش یا تهییج مشتق شده است.

 

 

ابعاد هیجان

 

 

 

    • عنصر ذهنی به هیجان احساس می‌دهد یعنی تجربه ذهنی‌ای که هم معنی و هم اهمیت شخصی دارد. هیجان از نظر شدت و کیفیت در سطح ذهنی احساس می‌شود.

 

    • عنصر زیستی فعالیت دستگاه‌های خودمختار و هورمونی را شامل می‌شود، به این صورت که آنها برای آماده کردن رفتار کنار آمدن سازگارانه آن در هیجان دخالت دارد. فعالیت نور و فیزیولوژیکی آن چنان با هیجان آمیخته است که هر گونه تلاش برای تجسم فردی عصبانی که برانگیخته نباشد تقریبا غیرممکن است.

 

    • عنصر کارکردی (هدفمند) به این سوال مربوط می‌شود که وقتی فردی هیجانی را تجربه می‌کند چه فایده‌ای از آن می‌برد. آدم بدون هیجان از لحاظ تکاملی در مقایسه با سایر آدمها اشکال دارد. برای مثال تجسم کنید فردی که قابلیت ترس ، علاقه یا عشق ندارد از نظر بقای جسمانی و اجتماعی چقدر در وضعیت نامساعدی قرار دارد.

 

  • عناصر بیانگر جنبه اجتماعی و ارتباطی هیجان است. تجربه‌های خصوصی ما از طریق ژستها ، آواگریها ، و بویژه جلوه‌های صورت به دیگران ابراز و منتقل می‌شوند. پس هیجانها کل بدن ما را درگیر می‌کنند. احساسها و پدیدارشناسی مان ، زیست شیمی و نظام عضلانی مان ، امیال و هدفهایمان و ارتباط و تعاملمان با دیگران است.

 

دیدگاه‌های مربوط به هیجان

 

دیدگاه زیستی
این دیدگاه معتقد است که هیجانها از تاثیرات بدنی گذرگاه های عصبی لیمبیک، الگوهای شلیک عصبی و پس خوراند صورت می‌گیرد.

 

مدیر سایت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Next Post

شناسایی و تبیین کدهای بومی اخلاقی برای مدیران بیمارستانی- قسمت ۹- قسمت 2

ج آوریل 9 , 2021
۲-۱۸)وظایف کمیته اخلاقی سازمان   اخلاقیات سازمان در چارچوب فعالیت گروه مشارکت عمومی نهادینه می شود و آن محتاج هدایت از طریق یک شورای عالی است. کمیته یا شورای اخلاقی سازمان بالاترین مرجع تصمیم سازی ممیزی و ترویج اخلاق در سازمان است. این کمیته وظایف متعددی را بر عهده می‌گیرد: […]