تأثیر تماشای انیمیشن مشوق نقاشی بر نقاشی های کودکان پیش دبستانی- قسمت ۱۲

آزمایش های روان شناسی نشان می دهد که آموزش به کمک تصویر، هشت برابر بیشتر و سریع تر در ذهن مخاطبان جای می گیرد و بیش از ۶۰% و اطلاعات افراد از طریق بینایی حس و پس از ادراک در حافظه ذخیره می شود. بنابراین سینما یا تصویر متحرک برسه پایه مفید بودن موضوع، خوشایند بودن آموزش و ماندگاری دانسته ها می تواند پیام خود را به مخاطبانش منتقل کند.[۳۲۶]
۶-۱۱: تاریخچه انیمشن های آموزشی
اگر تولد صنعت انیمیشن را سال ۱۹۱۰م. بدانیم، انیمیشن های آموزشی از همان ابتدا در کنار انیمیشن های سرگرم کننده، در استودیوهای مختلف جهان به ندرت ساخته می شدند؛ که بر اساس سیاست های دولتی و فرهنگ پذیرش مخاطبین و نیازهای گوناگون در هر منطقه از لحاظ کیفی و کمی و نوع مضامینشان تفاوت داشتند و تا چندین دهه فقط برای مخاطب بزرگسال ساخته می شدند.
جیان آلبرتو بندازی[۳۲۷] در کتاب یکصد سال سینمای انیمیشن می نویسد: در اروپا و آمریکا که نخستین اشکال انیمیشن آموزشی به وجود آمدند، بسیاری از استودیوها و فیلم سازان در زمان بحران های اقتصادی و جنگ برای زنده نگه داشتن انیمیشن و جلوگیری از ورشکستگی به ساختن انیمیشن های آموزشی که اغلب شامل موضوعاتی چون بهداشت، قوانین شهروندی، ایدئولوژیکی و وطن پرستانه بودند، می پرداختند. در زمان جنگ جهانی اول، در کشور آلمان که در ساخت انیمیشن آموزشی پیشرو بود، انیمیشن های متعددی برای موضوعات مختلف آموزشی ساخته می شد و این گونه فیلم ها در کنار فیلم های سینمای نو و انتقادی، برای خود، مخاطبین بسیاری جذب کرد. در همین دوران انیمیشن های آموزش نظامی نیز بسیار مورد توجه دولت بود. همچنین در دهه ۱۹۲۰م. در این کشور انیمیشن های ایدئولوژیک در بین موضوعات آموزشی دیگر، بیشتر به چشم می خورد. اینگونه فیلم ها اغلب مبلغ سیاست های دولت بودند.[۳۲۸]
کشورهایی نظیر ایالت متحده، در زمانی که کشور درگیر جنگ جهانی اول بود، جان راندلف بری[۳۲۹] مانند بسیاری از انیماتورهای آن زمان، تشویق شد تا برای سازمان های دولتی، فیلم های آموزشی بسازد؛ حرکتی که بازتاب آن در سال های جنگ جهانی دوم به وسیله والت دیزنی[۳۳۰] تکرار شد.[۳۳۱]
به تدریج کشورهای دیگر که با کمی تأخیر به صنعت انیمیشن دست پیدا کرده بودند، به ارزش و اهمیت آموزش از طریق انیمیشن واقف شدند و در کنار انیمیشن های سرگرم کننده، انیمیشن های آموزشی را به رسمیت شناختند و بر آن متمرکز شدند.
بنا به گفته های بندازی انیمیشن های آموزشی در چند دههی نخست صرفاً برای مخاطب بزرگسال ساخته می شدند اما پس از همین چند دهه، سازمان ها و دولت ها به صرافت افتادند تا برای مخاطب کودک نیز انواع انیمیشن های آموزشی را تولید کنند که این روند تولید، بعد از اختراع تلویزیون به اوج خود رسید. در اروپای شرقی، سینما و تلویزیون ملی با این هدف پدید آمدند تا نیازهای متنوع گروه های مختلف سنی را پاسخگو باشند، اما انیمیشن به دلیل محبوبیت در بین کودکان، معمولاً به گروه های سنی جوان تر توجه کرد و بیشتر بر موضوعات آموزشی تاکید داشت.
بعد از جنگ های جهانی، بر خلاف کشورهای اروپایی، اغلب تولیدات ایالت متحده آمریکا، برای کودکان جنبه شوخی و سرگرمی داشتند تا بار آموزشی، در حالی که در مدت پانزده سال بعد از جنگ جهانی دوم، انیمیشن در اروپای شرقی، مشخصاتی شبیه به انیمیشن اتحاد جماهیر شوروی در سال های ۱۹۳۰ داشت؛ یعنی عمده آثار برای کودکان ساخته می شد و گرایش کلی تولیدات به سمت مسائل آموزشی و اخلاقی بود.[۳۳۲] شاید به این دلیل که در اروپا مثل ایالت متحده، شرکت های غیردولتی و استودیوهای انیمیشن قدرت نداشتند و دولت، بزرگترین سرمایه گذار در این زمینه بود.
به عقیده بندازی، از عوامل موفقیت انیمیشن های آموزشی در انگلستان عدم تمایل بریتانیایی ها به برنامه های سرگرم کننده کوتاه و توجه به مضامین اخلاقی، تاریخی و علمی بود. بنابراین متحرک سازان، زمینه های مناسب کار را در ساخت فیلم آموزشی و آثار تبلیغاتی یافتند.[۳۳۳] در اینجا می توان گفت که همیشه این دولت و سیاست های دولتی یا سلیقه شرکت ها نیستند که مضامین را تحمیل می کنند؛ بلکه مخاطب و زمینه فرهنگی آن هم بسیار تأثیرگذار است.
آن طور که از کتاب بندازی بر می آید، در کانادا نیز علاوه بر مجموعه های بسیار خوب آموزشی، که برای تلویزیون تولید می شد، در انجمن ملی فیلم کانادا[۳۳۴] به مدیریت جان گریرسون[۳۳۵] نیز پیشرفت های شایان توجهی در زمینه انیمیشن آموزشی به وجود آمد.[۳۳۶]
کشورهای در حال توسعه، نظیر اکثر کشورهای آمریکای جنوبی، آفریقا و آسیا و اقیانوسیه، خیلی دیرتر انیمیشن سازی را تجربه کردند؛ در زمانی که استفاده از تلویزیون در سراسر دنیا مرسوم شده بود، سرمایه گذاران اولیه هم همان دولت ها بودند. در تمام این کشورها اکثر تولیدکنندگان انیمیشن با تجربه های اولیه، در مضامینی آموزشی و در سطح نازل کمی و کیفی شروع به کار کردند.
سرگذشت انیمیشن تلویزیونی در ایران نیز مانند دیگر کشورهای در حال توسعه می باشد. انیمیشن های آموزشی در ایران تقریباً از سال های ۱۳۵۲ تا ۱۳۵۳ یعنی حدود ده سال پس از تولد هنر انیمیشن در ایران، در کنار انیمیشن های سرگرم کننده و تبلیغاتی و جشنواره ای، در کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان و صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ساخته شدند که از سال ۱۳۷۳ به بعد عمده تولیدات انیمیشن مورد نیاز تلویزیون را شرکت پویانمایی صبا عهده دار شد.
به علت اینکه کانون پرورشی فکری بیشترین تأثیر را در رشد و شکوفایی انیمیشن در ایران داشته و بسیاری از آثار به نمایش در آمده و در سیمای جمهوری اسلامی، قبل از اینکه واحدهای تولید انیمیشن در شبکه های یک و دو سیما به تولید انیمیشن بپردازند، در کانون پرورشی فکری کودکان تولید شده است. در بین آثاری که در کانون پرورشی فکری ساخته شده بود، اکثر فیلم ها حکایتی را روایت می کردند که برای مخاطب سراسر پر از نکات پندآموز و تاکید بر خلق و خوی نیکو بود.[۳۳۷]
۶-۱۱-۱: روند تولیدات انیمیشن در سیما: سیما به عنوان تولیدکننده و سفارش دهنده فیلم های انیمیشن، بیشترین سهم را در مقدار ساخت این نوع فیلم، داراست. ویژگی این فیلم ها را در قالب تولید، می توان این گونه برشمرد:
تولیدی بودن کار به معنی منظم و مستمر بودن آن، که امکان پرداخت مفصل و دقت کافی در آن میسر نیست.
محدودیت زمان تولید
محدود بودن بودجه تولید[۳۳۸]
حدود سال های ۵۳-۱۳۵۲، سیما مبادرت به ایجاد بخش کوچکی برای تولید قطعات کوتاه و بلند فیلم انیمیشن نمود. پس از آن عده ای از علاقه مندان این حرفه آموزش دیدند و شروع به فعالیت کردند. حاصل کار، تعدادی فیلم کوتاه و بلند بود که می توان آنها را در سطح تجربی بررسی کرد.
سیما در زمینه های مختلفی فیلم تولید می کند:
تهیه و ساخت فیلم برای کودکان
تهیهی فیلم های آموزشی، مانند آموزش مسائل پزشکی یا آموزش زبان های خارجی و غیره.
تهیه فیلم های علمی (دیاگرام متحرک)، مثل فیلم فولاد مبارکه که به وسیلهی دیاگرام متحرک، عملکرد کارخانه و جریان تولید نشان داده می شود.
تهیه سرودها، که از سال ۱۳۵۷ به بعد کاربرد وسیعی داشته است.
تیتراژ سازی برای برنامه های تلویزیونی
کارهای ضربتی و سفارش های سریع[۳۳۹]
۶-۱۱-۲: روند تولید انیمیشن های آموزشی در صبا: شرکت فرهنگی هنری صبا در طول زمان فعالیت خود، در راستای تأمین بخشی از نیازهای آموزشی کشور، اقدام به تولید انیمیشن هایی با مضامین آموزشی نموده است. با نگاهی به آرشیو مؤسسه صبا می توان دریافت این انیمیشن ها در هر دهه شامل چه مضامینی بوده اند. از میان انیمیشن های آموزشی تولید شده توسط مؤسسه صبا تنها موارد زیر در رابطه با هنر و به ویژه نقاشی کودکان تولید شده است:
۱ – سریال دوباره نگاه کن که با تکنیک دو بعدی به کودکان می آموزد چه طور با توجه به پیرامون خود نقاشی کنند. (۱۳۸۱)
۲ – مجموعه نقاشی و حرکت که با تکنیک سه بعدی ساخته شده است به کودکان می آموزد که نقاشی ها چه طور متحرک می شوند.[۳۴۰] (۱۳۸۱)
۳ – مجموعه بابک و نقاشی هایش که با تکنیک دو بعدی برای مخاطب کودک ساخته شده و عناصر اطراف ما را به کودکان می آموزد. (۱۳۸۴)
۴ – مجموعه ببین و بساز مقوایی که با تکنیک سه بعدی برای مخاطب کودک و نوجوان تولید شده و به کودکان آموزش ساخت کار دستی های خلاقانه ای می دهد که از عناصر و موجودات پیرامون خود الهام می گیرند. (۱۳۸۵)
۵ – مجموعه ببین و بساز تخم مرغی ۱ و ۲ با موضوع آموزش کاردستی به کودکان و با تکنیک سه بعدی برای مخاطب کودک تولید شده است. (۸۶-۱۳۸۵)
۶ – سریال مدادهای رنگی که با ترکیب تکنیک دو بعدی و سه بعدی برای مخاطب کودک ساخته شده است و به آموزش رنگ ها به کودکان می پردازد. این مدادها هر کدام بر مبنای رنگ خود شخصیت به خصوصی دارند. مثلاً مداد زرد با سر و شکلی شبیه شیر جنگل یا مداد قهوه ای به صورت گاو؛ تصویر شده است.[۳۴۱] (۸۷-۱۳۸۵)
نمودارهای زیر مضامین مختلف انیمیشن های آموزشی پخش شده در تلویزیون ایران در طی سه دهه اخیر را در مقایسه با هم نشان می دهد. ما به این نمودارها شاخص “مهارت های هنری” را به شکل جداگانه اضافه نموده ایم. همانطور که مشاهده می شود در انیمیشن های دهه اول و دوم مضامین هنری وجود ندارد و تنها در دهه اخیر است که تولیداتی با رویکرد آموزش هنری مورد توجه واقع گردیده اند.[۳۴۲]
فصل هفتم
انیمیشن و دنیای کودک
انیمیشن، پویانمایی یا جان بخشی، هنری که برخی از صاحب نظران آن را هنر هشتم نامیده اند؛ هنری پویا و رسانه ای قدرتمند است که اینک با بیش از یک قرن تجربه جهانی بی شک یکی از تأثیرگذارترین اشکال هنری و رسانه ای به شمار می رود. با نگاهی ژرف تر پی می بریم که انواع تکنیک های انیمیشن نه تنها با انواع بازی های کودکانه که جنبه تفریح و سرگرمی دارند قابل مقایسه اند، بلکه تشابه قریبی بین آنها وجود دارد. این مطلب یکی از عواملی است که باعث می شود انیمیشن به راحتی با کودکان و دنیای ایشان ارتباط برقرار کند.
۷-۱: انیمیشن
واژه انیمیشن (Animation) که از ریشه یونانی Animous به معنی جان بخشی گرفته شده است، به نمایش مجموعه ای از تصاویر دوبعدی یا سه بعدی، با حالت هایی از مدل برای پدید آوردن توهم حرکت اطلاق می شود. این توهم بصری از حرکت، به خاطر پدیده “پایداری دید” به وجود می آید و معمول ترین شیوه ارائه آن به صورت فیلم یا ویدئو است.[۳۴۳]
۷-۲: تاریخچه انیمیشن
قدیمی ترین شکل انیمیشن به سفالینه یافت شده در شهر سوخته بازمی گردد، که به ۵۲۰۰ سال پیش تعلق دارد. بر بدنه این جام ۵ تصویر متوالی از یک بز نقاشی شده است، که با چرخش جام در حال پریدن به سمت درخت دیده می شود. ریشه علاقه بشر به نشان دادن حرکت در تصاویر ثابت را می توان در نقاشی های پیش از تاریخ غارها یافت؛ در جایی که حیوانات با چند جفت پا دیده می شوند و آشکارا تلاشی برای نشان دادن حرکت محسوب می شود.[۳۴۴]
هنگامی که به زیستگاه انسان “نئاندرتال” با قدمت بیش از سه هزار سال رفته و نقش دیوارها را بررسی کنیم درخواهیم یافت که بشر آن زمان لحظاتی از زندگی خویش و موجودات اطراف خود را در موقعیتی از حرکت یعنی شکار، رقص و پایکوبی ثبت نموده و حیواناتی با پیکر ثابت و چند پا که تنوع حرکتی این اندام را نشان می دهد. پژوهشگران با تحقیقات خود ضمن فیلمبرداری از تصاویر گاو کوهان دار وحشی بر دیوار غارها و ردیف کردن این تصاویر، ثابت کرده اند که روند حرکتی بین نقاشی ها مذکور وجود دارد.[۳۴۵]

حتما بخوانید :   سایت مقالات فارسی - بررسی تلفات ناشی از تصادفات جاده ای استان مازندران در سال ۱۳۹۳- قسمت ...

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

مدیر سایت

Next Post

سایت مقالات فارسی - تأثیر تماشای انیمیشن مشوق نقاشی بر نقاشی های کودکان پیش دبستانی- قسمت ۱۳

پنج اکتبر 29 , 2020
آزمایش های روان شناسی نشان می دهد که آموزش به کمک تصویر، هشت برابر بیشتر و سریع تر در ذهن مخاطبان جای می گیرد و بیش از ۶۰% و اطلاعات افراد از طریق بینایی حس و پس از ادراک در حافظه ذخیره می شود. بنابراین سینما یا تصویر متحرک برسه […]