جایگزین‌های حبس: خدمات عمومی، جزای نقدی ، زندان، اصلاح، بازپروری

پایان نامه ازدواج سفید

  1. استفاده از زندان به عنوان آخرین حربه و توسل به مجازات های جایگزین در سطح گسترده نه تنها امنیت جامعه را تضمین می کند بلکه زمینه ایجاد بسیاری جرمها و فسادها بر اثر زندان را از بین می برد.
  2. از فروپاشی خانواده ها و به بیراهه رفتن فرزندان جلوگیری می کند.
  3. به چرخه اقتصادی جامعه کمک می کند و از هرز رفتن نیروی کار جلوگیری می کند.
  4. به نوعی زمینه برای تکرار جرم را از بین می برد(پیشین).

ریمون گسن، حقوقدان برجسته فرانسوی در مورد جایگزین ها می گوید: «نباید در استفاده از جانشین های کیفر سالب آزادی، زمانی که جانشین های مزبور نتایج بهتری در بردارند تردید کرد»(گسن: ۱۳۷۱، ۲۸۴).

در پایان باید گفت که جایگزین های حبس اولاً، کارآمدتر چون عیب ها زندان را ندارند. ارتباط سازنده و اصلاح گر محکوم با اجتماع را از بین نمی برند. چون زندانی کردن محکومان نه تنها فرایند اصلاح و درمان را به تعویق انداخته بلکه با توجه به هزینه های گزاف آن ناموجه به نظر می رسد. ثانیاً: عادلانه هستند چنانچه بتوان با پیش‌بینی دسته ای از مجازات ها، آزادی مجرمان را به تناسب جرم ارتکابی آنان خطرناکی شان محدود کرد، پافشاری بر محکومیت به زندان ناعادلانه است. ثالثاً: متناسب اند، از  این جهت که به قضات این امکان را می دهند که با توجه به نوع جرم ارتکابی، شخصیت مجرم و احتمال ارتکاب جرم دوباره ، تدبیری متناسب و کارامد را نسبت به وی اعمال کنند(سراجه، ۱۳۹۰، ۱۱۶).

 ویژگی ها و شرایط جایگزین‌‎های حبس

برای روش های جایگزین حبس می توان ویژگی هایی را در نظر گرفت که عبارتند از:

  1. جایگزین های کیفر حبس، تبدیل هایی هستند که یا در دادنامه کیفری یا پس از صدور حکم در زمان اجرای مجازات مطرح می شوند. بنابراین، جایگزین های قرار بازداشت موقت از شمول بحث ما خارج اند. برخی اعتقاد دارند که جایگزین های کیفر حبس، تنها در دادنامه کیفری و در زمان صدور حکم محکومیت مطرح می شوند. «بنابراین اخلال در مجازات زندان مثل آزادی زندانی، آزادی مشروط و پیش رس و اقداماتی از این قبیل را هرگز به عنوان جایگزین مجازات حبس نمی دانند. زیرا، جایگزین در مرحله صدور حکم دادگاه جزایی صالح به رسیدگی است نه مرحله اجرای آن. همچنین وی معتقد است که قسمت ۸-۲ از قواعد توکیو نیز نظر ما را تائید می کند»(قنبری: ۱۳۷۶، ۲۳).

مطابق این قسمت مقامات مجازات کننده موارد مجازات را به طریق زیر تنظیم می نمایند:

الف: مجازات های شفاهی از قبیل تذکر و توبیخ و اخطار

ب: آزادی با قید و شرط

ج: کیفرهای مربوط به رتبه خسارت

د: مجازاتهای اقتصادی و مالی از قبیل جزای نقدی و جریمه روز

هـ: مصادره با حکم سلب مالکیت

و: استرداد مال به مجنی علیه و یا حکم به جبران خسارت

ز: مجازات تعلیقی یا تعویقی

ح: پروبیشن و نظارت قضایی

ط: حکم به خدمات عام المنفعه

ی: مراجعه به یک مرکز یا موسسه خاص کیفری

ک: حبس در منزل

ل: هرگونه رفتار غیررسمی یا غیرنهادینه دیگر

م: ترکیبی از اقدامات فوق الذکر