پایان نامه های روانشناسی

منابع و ماخذ تحقیق انزوای اجتماعی

دانلود پایان نامه

حتی اگر چنین فرهنگی به صورت تفکر جنسی و خرید و فروش هم در جامعه ای جاری نباشد، نوع امتیازاتی که برای مرد قائل می شوند حسی از مالکیت در مرد پدید می آورد که مرد خود را حافظ و ضامن دفاع از منابع و مایملک خود میداند.
مردان برای کنترل حریم خانواده از ورود غیر و یا خروج اعضا خانواده از حریم خانواده جلوگیری نموده و در جهت حفاظت و صیانت از کیان و شرف و آبروی خانوادگی خود را محق می دانند تا هر نوع ابزاری برای رسیدن به اهداف مد نظر استفاده نمایند. حتی اگر لازم باشد همسری را که به بی وفایی و خیانت مشکوک است به قتل برساند و این از افتخارات مردی است که مایه بی آبرویی را از بین برده است. در برخی از کشورها نداشتن مهریه و یا جهیزیه ی کافی برای زن سرشکستگی است و زن را می توان به خاطر نداشتن جهیزیه به قتل رساند.
در هندوستان در سال 1989 تعداد 25470 زن به دلیل نداشتن جهیزیه کافی در اثر خودکشی جان خود را از دست دادند. مسئولان علت این خودکشی را فقر مادی عنوان کرده اند. همچنان که از مطالب بالا پیداست داشتن روحیه ی مالکیت نسبت به فرزندان و زنان امری است که در آن رنگ و بوی فرهنگی به شدت آشکار می باشد در حقیقت این متن و بطن فرهنگی جامعه است که باعث می شود حسی قدرتمند از پدرسالاری در مردان بوجود آید و به قول رابرت کانل مردانگی هژمونیک باعث شده که مردان در سایه خصیصه ی مردانگی از امتیازات فراوانی در جامعه برخوردار شوند.
2) عوامل اجتماعی
عوامل اجتماعی را در بهترین شکل آن هم نمی توان از خانواده جدا کرد چرا که بسیاری از نیازها، خواسته های نهادهای مختلف و از جمله خانواده از دل جامعه بیرون می آید. خانواده مراودات اجتماعی دارد، اقتصادش را در ارتباط با جامعه تأمین میکند، در آیین ها، رسوم و سنت ها تابع جامعه است، داد وستد فکری و مالی با جامعه دارد، در آموزش و شغل با جامعه در ارتباط است و از همه مهمتر افراد خانواده در کنش متقابل با سایر افراد جامعه قرار دارند که آنها را متأثر از یکدیگر می نماید. با این وجود عوامل اجتماعی موثر بر بروز خشونت در خانواده را به شرح ذیل می توان بر شمرد.
(a انزوای اجتماعی
هر چند تعریف انزوای اجتماعی کار ساده ای نیست و کمتر خانواده ای را می توان یافت که به صورت کامل از جامعه منزوی شده باشد. اما دو شکل از انزوا که شکل عمومی تر و رایج تری دارند را می توان اینگونه بیان کرد. نخست خانواده هایی که در اثر مهاجرت و جدا شدن از خانواده گسترده هم به شکل زندگی هسته ای و جدید خو نکرده اند و هم آن که هنوز در محیط زندگی نو به خوبی جا نیافتاده اند به عبارتی دیگر ساختارهای ذهنی و شناختی آنها به وضعیت زندگی جدید عادت نکرده است. دوم انزوایی که ممکن است در اثر برخی تمایزات فرهنگی و اجتماعی مانند باورهای دینی، سیاسی، ملیتی و … اتفاق افتد، مانند خانواده هایی که به کشورهای دیگر مهاجرت می نمایند. در هر صورت فشارهای روانی حاصل از این انزواها می تواند به بروز خشونت منجر شود.
(b عدم دسترسی به خدمات اجتماعی و بهداشتی
خانواده ها به دلایل مختلفی نمی توانند برخی یا تمام نیازهای اجتماعی اعضای خویش را فراهم سازند. فقر، بی توجهی، عدم آگاهی و… همه و همه از این دسته عوامل هستند. گاهی اوقات برخی خانواده ها تنها به دلیل عدم آگاهی، شناخت دقیق و درستی از تعریف نیازهای بهداشتی و اجتماعی اعضای خود ندارند.
بسیاری از خانواده ها به دلایلی از جمله بی سوادی، فقر فرهنگی و غیره، تأمین بازی های فکری یا تفریح را برای کودکان لازم نمی دانند. در بسیاری از مناطق جهان کودکان به ویژه دختران از حق تحصیل محرومند و زنان از خدمات بهداشتی ویژه ای که برای مادران باردار و … لازم است بی بهره می باشند. که این عامل هر چند به شکلی خفیف می تواند در شکل گیری و ایجاد خشونت مؤثر باشد.

مطلب مشابه :  تحقیق رایگان درباره پیشرفت تحصیلی

2-11) اعتیاد
در میان آسیب های اجتماعی که در پژوهش حاضر مورد بررسی قرار می گیرند اعتیاد از اهمیت ویژه ای برخوردار است، آسیب های ناشی از این اپیدمی معاصر برای خانواده ها به مراتب عمیق تر و خانمانسوز تر از عوامل دیگر بوده است. فردی با چهره ای شکسته، موهای ژولیده، اندامی خمیده که مدام در حالت چرت زدن است، آدمی که فقط برای مصرف و دود کردن زندگی می کند. نه کاری بلد است و نه فایده ای برای جامعه و خانواده دارد. نه قابل اعتماد است و نه قابل اتکا و در نهایت روزی می رسد که در اوج فلاکت و بی کسی در گوشه ای از درد و خماری خواهد مرد.
بدیهی است نه خانواده و نه جوامع بشری از وجود بزه ها و کژ رفتاری ها در جامعه استقبال نمی کنند. اما برخی از کژ رفتاری ها ضمن این که خود هنجارهای جامعه را در می نوردند بلکه همچنین موجب پیدایش ناهنجاری های فراوان دیگری خواهند شد. اعتیاد از آن جمله است اعتیاد معلول فرآیندی است که درون جامعه اتفاق می افتد. اما زمانی که اعتیاد پدیدار شد انواع ناهنجاری های دیگر را به همراه دارد. به راستی آیا شما حاضرید که در کارگاه صنعتی خود، مغازه خود، کلاس درس خود، منزل خود و … به یک معتاد کاری بدهید؟ آیا به وی اعتماد خواهید کرد تا پولی را برای شما جابه جا کند؟ آیا رفاقت فرزندتان با یک معتاد موجب آزردگی خاطر شما و رنجش شما نمی شود؟ آیا حاضرید با یک معتاد روابط خانوادگی داشته باشید؟ آیا حاضرید با یک معتاد در خیابان دوستانه قدم بزنید؟ چرا؟
بلای خانمانسوز اعتیاد که دیگر چهره ای جهانی پیدا کرده در گذر زمان و با عبور از فرهنگ ها و صافی های فراوان امروز به یک توافق جهانی رسیده که اعتیاد را امری نامطلوب می شمارند. نگاهی به تاریخ اعتیاد (شاید در گذشته چنین نامی مطرح نبوده) و مصرف مواد مخدر بیانگر دو امر کاملاً واضح است:
نخست این که مصرف موادی که به نام مواد مخدر مطرح هستند در جوامع مختلف با واکنش های متفاوت رو به رو بوده در طول تاریخ زندگی بشر همواره در سراسر عالم و در سراسر تاریخ دیدگاه های منفی نسبت به این مواد موجود نبوده مثلاً در هند مصرف ماری جوانا و بنگ در طبقاتی خاص به حدی مصرف دارد که کاملاً عادی تلقی می شود و حتی در برخی از مجالس عروسی نوعی نوشیدنی به میهمانان می دهند که ترکیبی از ماری جوانا و شیره و آب میوه می باشد، در این جشن ها حتی افراد مذهبی هم ذائقه ی خود را با نوشیدن این نوشیدنی ها شیرین می کنند و اگر هم به مصرف این نوع مواد عادت کنند جاه و جلال خود را از دست نخواهند داد چون این کار از نظر مردم غیر عادی نیست و اعتیاد افراد مذهبی تنفر مردم را بر نمی انگیزد(فرجاد، 1372: 145). در قرن نوزدهم در آمریکا استفاده از مواد مخدر نوعی عادت تلقی می شد ولی مردم به افراد معتاد با حالتی ترحم انگیز می نگریستند. (فرجاد، 1372: 145).
در ایران نیز از گذشته های دور تریاک به عنوان دارویی قوی و معجزه گر استفاده می شد. در اغلب مناطق روستایی که دسترسی به پزشک سخت بوده اغلب برای تخفیف دردهای ناشی از بیماری ها یا برای آرام کردن و خواباندن کودکان از تریاک استفاده می کردند. سابقه مصرف تریاک در ایران به دوران محمدبن زکریای رازی در قرن سوم هجری بر می گردد که وی برای بیماران خود استعمال تریاک را تجویز می نمود (صدیق سروستانی، 1383: 149). در نهایت به دلیل کثرت استفاده، بدون آن که خود بدانند، به مواد مخدر (تریاک) معتاد می شدند. البته آرام آرام با گسترش و توسعه آگاهی های جوامع علمی و پزشکی و گسترش یافتن این آگاهی به سطح عمومی جامعه واکنش های اجتماعی و جهانی تقریباً یکدستی علیه انواع مواد مخدر آغاز شد. هر چند هنوز هم در بسیاری از نقاط کشور به دلایل فراوانی، از جمله فقر، عدم ارتباط گسترده با جهان خارج، بافت فرهنگی، شرایط نابسامان اجتماعی، جنگ و … کاشت، مصرف و فروش مواد مخدر در جریان است. در پاسخ به نگرانی های فزاینده بین المللی درباره این بلای خانمان سوز بود که مجمع عمومی سازمان ملل متحد «کنفرانس بین المللی مواد مخدر و تجارت ممنوع» را در سال 1987 در وین تشکیل داد (ستوده، c 1386 : 186).
دوم این که مصرف مواد مخدر و در نهایت معتاد شدن معلول عوامل مختلفی است که از عوامل فردی و کاملاً شخصی گرفته، تا مسائل خانوادگی و اجتماعی را در بر می گیرد. به دلیل گستردگی حوزه علت های اعتیاد نمی توان این بلای خانمان سوز را مختص یک طبقه خاص یا یک فرهنگ ویژه دانست.
مصرف مواد مخدر هم در اروپای مدرن و فوق صنعتی و آمریکا در جریان است و هم در افغانستان. اعتیاد هم در خانواده های ثروتمند و مرفه رایج است و هم در بین افراد فقیر و نادار، هم شخصیت های معروف و صاحب نام در دام آن گرفتار شدند و هم افراد گمنام و فراموش شده جامعه بشری. هر چند اثرات اعتیاد در تمام افراد یکسان نیست در عین حال اعتیاد در هر گروه، دسته، طبقه، قشر و … که باشد امروزه وجه اجتماعی و فرهنگی خوبی نداشته و فاقد مطلوبیت اجتماعی می باشد.
1) عوامل مؤثر بر اعتیاد
الف) روابط اجتماعی ناسالم و روابط با دوستان ناباب
یکی از مسائلی که امروزه در ارتباط با آسیب های اجتماعی به خصوص اعتیاد مطرح می شود، بحث مربوط به ارتباطات می باشد. لذا در جامعه شناسی انحرافات این مسأله ممکن است اینگونه تبیین شود که هر چند عوامل گوناگونی در ابتلا به اعتیاد نقش دارند اما یکی از عوامل قدرتمند در این زمینه ارتباط با گروه همسالانی است که خود مبتلا به اعتیاد می باشند. هر چند جوانان به دلیل کم تجربگی و حس زودباوری و خوش باوری دوستانه بیشتر در خطر کسب این ویژگی های نادرست از سوی دوستان هستند اما تجربه نشان می دهد که در بسیاری از موارد افراد سالخورده، میانسال، متأهل و … هم در اثر این نوع روابط دچار مشکل شده اند. بنابراین باید توجه داشت که روابط اجتماعی ناسالم و روابط با دوستان ناباب در میان سایر عوامل مؤثر بر اعتیاد، عاملی قدرتمند محسوب می شود که می تواند نقشی تأثیرگذار بر اعتیاد افراد داشته باشد.
ب) لذت جویی و درد گریزی
آدم ها به صورت ذاتی به زیبایی، آرامش، آسایش، امنیت و لذت گرایش دارند، لذت و آرامش را سعی می کنند به هر طریقی که ممکن است به دست آورند. گاهی انسان ها مسیر یافتن لذت به اشتباه طی می کنند از سوی دیگر زندگی بشر پر از حوادث مختلف که هر کدام اثرات جسمی و روانی خاصی دارد، می باشد. برخی خوشحال کننده، برخی ناراحت زا، برخی همراه با صدمه و آسیب اجتماعی و گروهی همراه با لذت و تن آسانی است. بنابراین به هنگام بروز یک واقعه نوع موضعی که فرد برای مبارزه با آن اتخاذ می کند بسیار مهم است. به هنگام بروز سانحه یا واقعه ای چون تصادف، مرگ نزدیکان، جدایی والدین، فقر، بیکاری، انزوای اجتماعی و … افرادی که ضعف شخصیتی رنج می برند یا تکیه گاه ها و پشتوانه های محکمی ندارند برای فرار از درد و اندوه به مواد مخدر روی می آورند.
ج) فقر مادی
فقر مادی و مشکلات اقتصادی مسئله ای است که می توان از آن به عنوان ریشه ی بسیاری از ناهنجاری ها نام برد. نمی توان گفت همه افراد فقیر یا بیشتر آنها خلافکار یا افراد نابهنجاری هستند اما متأسفانه بیشتر ناهنجاری ها و هنجار شکنی های اجتماعی در محله های فقیر نشین اتفاق می افتد یا افراد هنجار شکن از آن محلات بر می خیزند. هر چند هنجار شکنی در افراد طبقه مرفه هم فراوان دیده می شود ولی این موضوع ارتباط چندانی با پژوهش حاضر ندارد.
فقر مادی جدای از آن که نیاز مادی در فرد ایجاد می نماید پایگاه اجتماعی وی را تنزل می دهد این افول پایگاه، دو اثر کاملاً محسوس به همراه دارد. نخست آن که فرد خرده فرهنگ های همان طبقه پایین تر را می پذیرد و دوم این که ممکن است احساس حقارت و کوچک شدن در خود نماید. حال وی برای حل این مساله وکسب اعتبار یا انتقام گرفتن از جامعه ای که به باور وی مانعی در راه آرمان های او محسوب می شود دست به ناهنجاری می زند و با جامعه و ارزش ها و هنجارهای آن به مقابله بر می خیزد. نتیجه این مقابله می تواند بروز خشونت، سرقت، روسپی گری، قتل و اعتیاد باشد.
د) بیکاری
شغل زمینه ساز آرامش و امنیت اقتصادی خانواده محسوب می شود. هر چند درآمد همه ی مشاغل یکسان نمی باشد و هستند افراد زیادی که علیرغم داشتن مشاغل ثابت و غیر ثابت در سختی و تنگنای اقتصادی زندگی می کنند. اما نفس و فلسفه وجود شغل به خانواده اعتماد به نفس می بخشد. بیکاری به همراه خود دو مسأله بزرگ را خواهد داشت:
نخست تنگنای اقتصادی و فقر مادی و دوم انزوای اجتماعی. فرد بیکار جدای از آن که نمی تواند نیازهای مادی خود و خانواده ی خود را تامین نماید آرام آرام پرستیژ اجتماعی خود را از دست می دهد. وی از گروه های شغلی و ارتباط اجتماعی حاصل حذف می گردد و این مسأله منجر به از دست دادن اعتماد به نفس و اعتبار شخصیت فرد در وهله نخست نزد خودش و در مرحله ی بعد در جامعه می گردد. فرد بر اساس نظریات کنش متقابل تصویری که از خود می سازد تصویری نامناسب، سرگردان و حیران است که جامعه با دیدی خاص و از منظر محرومیت و ناتوانی به وی می نگرد فرایندی که کولی به خودآئینه سان می گوید. این مسأله موجب جدا شدن وی از ارتباطات اجتماعی می گردد، از سوی دیگر اعتماد و اعتبار اجتماعی وی نیز نزد سایر افراد در ارتباط تضعیف می گردد در نهایت فرد منزوی می گردد. در این وضعیت فرد به دلایل مختلفی از جمله فراموش کردن دردها، مبارزه با جامعه، خروج از انزوا یا کسب درآمدی به سوی هنجار شکنی و از جمله اعتیاد مواد مخدر روی می آورد.
ه) عوامل خانوادگی
نقش مهم والدین در آموزش رفتارهای درست اجتماعی به کودک قبلاً مورد بحث قرار گرفت اما خانواده همچنان که می تواند محل سلامت و رشد فرد و در نهایت جامعه باشد می تواند محل زوال و اضمحلال جامعه و فرد هم باشد. برخی ویژگی ها مانند طلاق ( خانواده از هم گسیخته)، والدین معتاد، ستیزه در خانواده و … می تواند منجر به تمایل افراد آن اعم از خود والدین یا فرزندان به سوی اعتیاد باشد.
البته برای یافتن عوامل خانوادگی همواره نباید به بروز یک حادثه یا آسیب مشهود که برای همه قابل درک باشد درون خانواده ها گشت. وجود نوع خاصی از روش های تربیتی که در نهایت منجر به پرورش کودکی با عزت نفس و اعتماد به نفس پایین که محتاج و تشنه یافتن تکیه گاهی است برای اتکاء و نیازمند گوشی است شنوا برای آن که بگوید و دهانی که برایش راهی بیابد، خود بسیار خطرناک است. خانواده ها و پدر و مادرهایی که شبانه روز در حال تلاش هستند تا بهترین ها را برای فرزندانشان بخرند، بهترین مدرسه در بهترین نقطه، بهترین کلاس های درسی، کلاس های فوق برنامه، رایانه، ویدئو، انواع وسائل شخصی و غیره فراموش نموده اند که رفاه اقتصادی تنها خواسته کودکشان نمی باشد.
کودک نیاز به دستگاه تولید پول ندارد ( البته تنها) بلکه نیازمند مهر مادری و عطوفت پدری است. وی نیاز دارد که از او پرسیده شود کجا

مطلب مشابه :  پایان نامه ارشد رایگان روانشناسی : حمایت اجتماعی

دیدگاهتان را بنویسید