ویژگی های بالینی اختلال کمبود توجه- بیش فعالی

افراد با مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی ممکنه ویژگی هایی مثل رفتار تکانشی غیرعادی، بی قراری یا بیش فعالی، ناتوانی در تمرکز توجه، یا ترکیبی از این جور رفتارها رو نشون بدن. در خیلی از موارد، این مشکل رو با اون چه که مشاهده می کنیم تعریف می کنیم – بیش فعالی، رفتار آزارشی[۲] و حتی رفتار خشونت. درحقیقت، مشکل مشکل توجه گونه ای از پروسه های جسمی (مثل مشکل عصبی یا شیمیایی) است که با عوامل اجتماعی، روان شناختی یا محیطی (مانند سرخوردگی، تنهایی اجتماعی و ضعف آموزشی) در تعامله. تحقیق گران ضمن مطالعه اینجور رفتارهایی، شروع به نگاه کردن به پشت این ویژگیا و معنی سازی این ناتوانی به صورت مشکل شدید خود-گردونی، کنترل تکانشا، دامنه توجه و سطح فعالیت کرده ان. سوابق پژوهشی در مورد مشکل مشکل توجه/بیش فعالی با مطالعه روی مفاهیمی هم چون کارکردهای اجرایی[۳] یعنی توانایی بازبینی و اداره رفتار خود، توجه در حال افزایش به کنترل تکانشا و فکر کردن در مورد نتیجه اعمال خود رو مشخص می سازه (بارکلی،۱۹۹۸؛ فلک[۴]،۱۹۹۸؛ اسپلتز[۵]، ۱۹۹۹).

شیمی

افراد با مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی بیشتر نشونه هایی دارن که به قدر کافی شدیده ، طوری با کارکرد و فعالیت های زندگی فرد تداخل می کنه. کودکان دارای این مشکل بیشتر در مدرسه با مشکلات زیادی روبه رو هستن و هم از نظر آموزشی و هم از نظر اداره کلاس، همیشه رقابت قابل توجه ای رو در مقابل معلمان قرار میدن. اینجور کودکانی ممکنه داخل یا بیرون از صندلی شون باشن، ممکنه بقیه رو اذیت کنن، یا حتی رفتارای خشن ای مثل زدن یا کشیدن مو بکنن. اونا ممکنه نتونن به درس معلم توجه کنن و قبل از اون که دستوری کامل شه تکانشگری روی تکلیف شروع شه. در خیلی از موارد تکلیف کامل نمی شه، به خاطر این که کودک هدف کار رو نشنیده س یا به این خاطر که به فعالیت دیگری که توجه سرگردان اون رو تصرف کرده، پریده س.

مشکلات

با اینکه بخش کلی ای از توجه مربوط به این مشکل مشکل بر کودکان و نوجوانان متمرکز شده اما این موضوع بر این بزرگسالان هم مشکلات کلی ای به بار می آورد. بعضی از تحقیق گران برآورد می کنن که این مشکل واسه نصف آدمایی که در دوران کودکی دارای مشکل بوده ان یه جور ناتوانی مادام العمره (آستین،۱۹۹۹؛ مانچینی، ون آمرینگن، اوکمن،فیگویزدو،۱۹۹۹؛ و سیلور[۶] ۱۹۹۹). در دوران بزرگسالی، این مشکل موجب آسیب در تمرکز طولانی و کافی روی شغل خاص می شه و پیگیری کارا رو تا اتمام اونا با مشکل مواجه می سازه. اینجور فردی در شغل خود ممکنه از تکلیفی به تکلیف دیگه بپرد و پیشرفت ناچیزی در هر کدوم از اونا داشته باشه و هیچ کدوم رو تا آخر ادامه نده. اینجور آدمایی ممکنه بین بحث با سرپرستشان در توجه کردن مشکل داشته باشن. با اینکه این نوع کارگران ممکنه مهارت های خوب-تمرین شده ابقای اجتماعی مثل سرتکان دادن و نگاه کردن به رئیس رو نشون بدن اما فکرشون در جای دیگه دور و بر ملغمه ای از وظایف تموم نشده می شه.

 

۲-۳- تعاریف مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی

ویژگی های مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی بیشتر در مورد بقیه ناتوانی های مهمی توصیف شده که همبودی قابل توجه ای با اون داره و بیشتر از همه شامل ناتوانی های یادگیری و مشکل های هیجانی و رفتاریه. در میان تعریف های موجود از این مشکل مشکل تعریفی که به وسیله انجمن روانپزشکی آمریکا در ویرایش پنجم کتاب راهنمایی تشخیصی و آماری مشکل های روانی ارائه شده بیشترین مورد استفاده رو داره (انجمن روانپزشکی آمریکا،۲۰۱۳). تعریف این انجمن در جدول ۱-۷ آورده شده.

انجمن روانپزشکی آمریکا در معیارهای توصیفی و تشخیصی خود، سه زیر نوع واسه مشکل مشکل در نظر می گیرد: ۱٫مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی یا نوع ترکیبی  ۲٫مشکل از نوع بی توجهی  و ۳٫ مشکل از نوع بیش فعالی-تکانشگری (انجمن روانپزشکی آمریکا،۲۰۱۳). با اینکه خیلی از افراد نشونه هایی نشون میدن که ترکیبی از بی توجهی، تکانشگری و بیش فعالیه، اما یه سری های دیگه ویژگی غالبی دارن که با یکی از این سه زیر نوع مطابقت داره.

 

جدول۱-۲

تعریف انجمن روان پزشکی آمریکا از مشکل مشکل توجه/ بیش فعالی(انجمن روانپزشکی آمریکا،۲۰۱۳).

اضطراب

ملاکتوصیف
ملاک الفویژگی اصلی مشکل مشکل توجه/بیش فعالی یعنی الگوی دائمی بی توجهی و/بیش فعالی- تکانشگری که از اون چه ً در افراد قابل مقایسه رشدی مشاهده می شه فراوون تر و شدیدتره
ملاک ببعضی از نشونه های بیش فعالی-تکانشگری یا بی توجهی که این آسیب رو به وجود می آورد باید قبل از ۱۲سالگی وجود  داشته باشن. با اینکه خیلی از این افراد وقتی تشخیص داده می شن که این نشانا چندین سال در اونا وجود داشته
ملاک پآسیب های به وجود اومده توسط نشونه ها باید دست کم در دو موقعیت مانند خونه و مدرسه یا محل کار وجود داشته باشه.
معیارتباید از نظر رشد مناسب اجتماعی،تحصیلی یا شغلی،دلایل واضحی از تداخل با کارکرد فرد وجود داشته باشه.
ملاک ثاین مشکل به تنهایی در سیر مشکل رشدی گسترده[۷]، اسکیزوفرنی یا بقیه مشکل های دیوونگی رخ نمی دهد و با مشکل   های روانی دیگه(مثل مشکل خلقی[۸]،مشکل اضطرابی،مشکل گسستگی[۹] یا مشکل شخصیت) توجیه نمی شه.

 

[۱]-Barkley

[۲]-distruptive

[۳]-executive function

[۴]-Fleck

[۵]- Speltz

[۶]-Mancini, VanAmeringen,Oakman,Figueiredo&Silver

[۷]-pervasive developmental disorder

[۸]-mood disorder

[۹]-dissociative disorder