ژانی تو ژانی ئیرانه: ایرانیان با فناوری و اینترنت برای زلزله چه کردند؟

ایرانیان با زلزله ناآشنا نیستن و هرچند سال یه بار با این بلای خانمان سوز درگیرن، یه بار رودبار، یه بار بم و… این بار نوبت به زلزله ای رسید که با اینکه کانون اصلی اون در عراق بود اما استانای غربی ایران از جمله کرمانشاه و ایلام رو لرزوند. خارج از بحثای زلزله شناسی و سیاسی دور و بر این حادثه، فرق کلی ای که این  روزا تماشاگر اون هستیم، تاثیر فضای مجازی بر اطلاع رسانی مردم و هم اینکه تکاپوی صنعت ICT کشور واسه هرچه بهتر برقرار کردن ارتباطات درست و سالم در نقاط زلزله زده.

کانالای تلگرامی به سرعت اخبار زلزله رو تحت پوشش قرار دادن

با وجود ایجاد نمایشگاه رسانه های دیجیتال و حضور بعضی خبرگزاریای معتبر در این نمایشگاه و تبلیغاتشان، خیلی از خبرگزاریا دیرتر از کانالای تلگرامی خبر رو مخابره کردن؛ اخباری که در دقایق اول حکایت از لرزش ایران از شمال تا جنوب کشور داشت. به سرعت شایعات تلگرامی پخش شد و کم کم مصاحبه هایی از زلزله شناسا در حد چند جمله روی کانالا قرار گرفت که مشخص کرد مرکز زلزله یکی از استانای عراقه و «ایرانیان» نگران نباشن. این مصاحبه های نه خیلی درست و هم اینکه از دسترس خارج شدن سایت رسمی زلزله نگاری ایران به دلیل حمله کاربران به اون، باعث شد تا در ساعات اولیه متوجه نشیم که با چه فاجعه ای در غرب کشورمون روبرو شده ایم.

جهرمی از اولین مسئولانی بود که در فضای مجازی نسبت به حادثه عکس العمل نشون داد

با دست به دست شدن عکسا و ویدئوها در شبکه های مجازی مشخص شد که زلزله بالاتر از حد تصور قبلی به هموطنانمان آسیب وارد کرده و گوگل هم با منتشر کردن تصاویر ماهواره ای خود خبر از وسعت گسترده این زلزله داد. در همین بین حضور وزیر ارتباطات در فضای مجازی و اطلاع رسانی اون به مردم، از اولین اقدامات رسمی از طرف دولتمردان بود. ایشون در توییتر مردم رو به آرامش دعوت کرد و خبر از حل مشکلات ارتباطی پیش اومده در نواحی زلزله زده داد.

بعد از اون اپراتورهای کشور دست به کار شدن و هر یک تسهیلاتی واسه مشترکین خود در این مناطق در نظر گرفتن تا بتونن با خونواده خود در دیگه شهرها و روستاها تماس برقرار کنن. ایرانسل و همراه اول ۲۴ ساعت صحبت رایگان و رایتل تعرفه های تماسای داخلی رایگان و تماسای خارجی نیم بها خود رو ارائه کردن. بعضی از این طرحا با روشن شدن ابعاد داغون کننده زلزله، تمدید شدن و هنوز مردم این دو استان می تونن در هر دو اپراتور همراه اول و ایرانسل صحبت رایگان درون شبکه ای داشته باشن. هم اینکه مسئولین فنی اپراتور اول هم با حضور در مناطق زلزله زده تونستن سیستمای مخابراتی رو به سرعت تعمیر کرده و سایتای BTS اضطراری رو به مناطق زلزله زده ببرن تا آنتن دهی در این نواحی بهتر شه.

قطعی برق در ساعات اولیه زلزله باعث پریشونیایی در مورد ارتباطات ثابت شد

قطعی برق در این مناطق در ساعات اولیه زلزله باعث شده بود خیلی از آنتنا که قدرتشون رو از این منبع انرژی دریافت می کردن و واسه یه مدت با به کار گیری باتری کار می کردن، در آستانه خاموشی قرار بگیرن که با ارسال ژنراتور برق این مشکل فعلا حل شده. براساس گفته های مدیر ارتباطات و فناوری اطلاعات استان ایلام شبکه های ارتباطی هیچ مشکلی ندارن و ارتباطات به صورت عادی برقراره. بنا به گفته ایشون، این مناطق دو راه در بخش ارتباطاتی ثابت دچار مشکلاتی بودن که با انجام کابل برگردان، مشکل این مسیرها هم حل شده.

تکاپوی مردم در فضای مجازی تلگرام واسه اطلاع رسانی و هم اینکه ردوبدل شدن نشانی مراکز انتقال خون و هم اینکه اقدامات پسندیده بعضی از کار و کاسبیا واسه تسهیلات آسون تر مردم نسبت به کمک رسانی و اهدا کردن خون خود از دیگر مواردی بود که در زلزله گذشته دیده شد. تاکسیای اینترنتی کدهای تخفیفی به مشتریان خود دادن تا ارزون تر به مراکز انتقال خون برن و سایتای تخفیف گروهی شروع به جمع آوری کمکای گروهی کاربران خود کردن. شرکتای پستی جورواجور هم از انتقال کمکای مردم به طور رایگان خبر دادن.

بعضی کار و کاسبیا واسه کمک رسانی خود و کاربراشون به زلزله زده ها اقدامات خاصی انجام دادن

کمکای مردمی سریع تر به طور اینترنتی جمع آوری شد و هر کدوم از کار و کاسبیا و شرکتا به راه های جورواجور تلاش به کمک رسانی خود با به کار گیری انبوه مشتریان خود دارن. از اون سو اتفاقاتی که در خود مناطق زلزله زده رخ می داد باعث شده بود تا مشکلات زیادی پیش بیاد که حتما با کمکای نقدی و غیر نقدی حل نمی شد و اقدامات دولتی رو در بر می گرفت.

ایجاد ارتباطات ماهواره ای ایرانست ۲۱ تونست به تسریع روند کمک رسانی کمک کنه

با در نظر گرفتن اینکه در شرایط اولیه وقوع زلزله علاوه بر قطعی برق، آب و گاز، اینترنت هم در این مناطق زلزله زده دچار مشکلایی شده بود، این موضوع کار گروه های امداد و نجات رو با مشکلاتی مواجه می کرد از همین رو سازمان فضایی ایران با ایجاد رابطه ماهواره ای در مناطق زلزله زده به این مشکل پایان داد و با ایجاد رابطه ماهواره ای ازطریق ماهواره ایرانست ۲۱ و هماهنگیای لازم با سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر کشور، پهنای باند ماهواره ای در اختیار سازمان امداد و نجات قرار گرفت.

خیلی از تمهیداتی که واسه راهپیمایی اربعین در نظر گرفته شده بود از جمله بالن اینترنت، به سمت این مناطق زلزله زده شده برده شدن تا ارتباطات واسه گروه های نجات و مردم به حالت پایدار و استاندارد برگرده.

نقش فناوری در مدیریت بحرانایی مثل زلزله در آینده دوبرابر میشه

پیشرفت فناوری و تکنولوژی می تونه کمکای بسیار سازنده تری واسه حل مدیریت بحران بکنه. مواردی مثل «تله مدیسین» (سرویس دهی بهداشتی و درمانی به وسیله کارشناسان از راه دور و با به کار گیری فناوری اطلاعات و ارتباطات واسه رد و بدل کردن و انتقال اطلاعات) و یا به کار گیری GIS واسه به دست آوردن اطلاعات جغرافیایی و… که در آینده ای نه خیلی دور به حل شدن هرچه سریع تر مثل این حوادث سریعتر می کنه.

«پویا دروی»، مخترع ایرونی درباره نقش تکنولوژی و مدیریت بحران به سایت ما میگه:

«فعلا واسه اینکه بگیم می تونیم با به کار گیری مواردی چون هوش مصنوعی و… زلزله رو پیش بینی کنیم کمی زوده و این اتفاق تا سالیان دور دیگه رخ نمیده. البته با فناوری مثل GIS میشه یه زلزله رو مدلسازی و مثل سازی کرد و اونو به نمایش درآورد که با دیتاهای به دست اومده از اون میشه نقشه ها و جداول زیادی رو به دست آورد که واسه کاهش آسیب رسانی در آینده به درد بخور میشه.»

ایشون عقیده داره که به کار گیری فناوریای ماهواره ای و فضایی هم کمک زیادی به کمک رسانیا می کنه و از اتفاقی که در زلزله گذشته دور و بر ماهواره ایرانست ۲۱ اتفاق افتاده بیان خوشحالی می کنه اما عقیده داره که هنوز پتانسیل فناوری در این لحظه های بحرانی به طور کامل درنیافته شده:

«به طور مثال در کشور آلمان طرحی به نام DCF77 در چند سال پیش شروع شد که در اون میکروچیپایی حساس به امواج رادیویی خاص درساعتای مچی، دیواری و مثل این قرار میگیره تا در صورت بروز بحران، مراکز مربوطه در سطح کشور شروع به فرستادن امواج رادیویی کنن. کشور ما با این حجم از خطرپذیری زلزله باید از سردمداران به کار گیری فناوریای به روز در کنترل مدیریت بحران باشه.»

هشتگای شبکه های اجتماعی صحبتای دور و بر زلزله رو پوشش میده

در کنار این اتفاقات که در دنیای واقعی با کمک دست اندرکاران فضای مجازی رخ می داد، در خود دنیای اینترنت هم زلزله ای به وجود اومده بود که در اون کاربران و سامانه های اینترنتی با هشتگای جور واجور و تغییر آواتار و لوگوهای خود نسبت به این واقعه بیان همدردی کردن.

هشتگایی چون #کنارتونیم، #کرمانشاه تسلیت، #ایلام تسلیت، earthquake# و… در شبکه های اجتماعی داغ شدن و عکس العملای بین المللی به همراه داشتن. این وسط هشتگی جدید و با معنی با نام «#زلزله شوخی نیس» به وجود اومده که تلاش در تغییر اخلاق طناز بعضی از کاربران اینترنتی داره که با هر رخدادی قصد شوخی دارن.

همدردی بازیگر مشهور آمریکایی در سریال بازی تاج و تخت در شبکه اجتماعی توییتر

همدردیای بین المللی افراد مشهور با زلزله زدگان ایرونی و عراقی، دوباره ثابت می کنه دهکده جهانی اینترنت مردم رو بیشتر از قبل به هم نزدیک تر کرده. از اون سو عکس العمل دولتیا فارغ از بازیای سیاسی اونا درباره زلزله، نشون از اهمیت بسیار خاص ارتباطات در اینجور شرایط بحرانی میده که هنوزم به طور کامل ازش استفاده نشده. شاید در نگاه اول مسئله ثبات ارتباطات در اینجور حادثه ای، موضوع مهمی به نظر نیاد ولی با تفکر بیشتر به ابعاد حادثه و به کار گیری فناوری در کنترل مدیریت بحران میشه پی به اهمیت نقش ارتباطات در اینجور حوادثی برد.

[نکته: ژانی تو ژانی ئیرانه به کردی یعنی درد تو درد ایرانه. همه عکسای زلزله از «مهدی قاسمی»، عکاس ایسنا هستش.]

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *