پایان نامه حقوق

پایان نامه ارشد حقوق : حقوق مالکیت فکری

دانلود پایان نامه

یعنی اشاعه در مالکیت فکری، با بررسی هایی که صورت گرفت تا کنون به صورت جداگانه منبعی در اختیار نمی باشد. تنها نظریه پردازان حقوق مالکیت فکری بخشی از آثار خود را به تعریف اختراع اشتراکی و اثر مشترک اختصاص داده اند.
در ایران، قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری 1386 و قانون حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان 1348 و قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای 1379 و همچنین دو کنوانسیون برن در خصوص مالکیت ادبی و هنری و کنوانسیون پاریس در خصوص مالکیت صنعتی که ایران به این کنوانسیون ملحق شده، بطور مختصر اشاره شده و در مبحث اشاعه، در کتب مدنی به اجمال مورد بحث قرارگرفته است. در داخل کشور، بطور جداگانه کتاب و پایان نامه ای تحت این عنوان مورد پژوهش قرار نگرفته است، بلکه آقای علیرضا محمدزادۀ وادقانی مقاله ای تحت عنوان “تأملی در آثار مشترک و جمعی در حقوق مالکیت فکری” و همچنین آقای سید حسن میرحسینی در کتاب خود به نام “مقدمه ای بر حقوق مالکیت معنوی” به انواع آثار مرکب پرداخته اند. در خارج، کتاب پرفسور کلود کلمبه تحت عنوان “اصول بنیادین حقوق مؤلف و حقوق مجاور در جهان” و همین طور مقالۀ “اصول و عوامل حاکم بر مالکیت فکری (عقلانی)” از ویلیام کرنیش، مقاله “شراکت و همکاری در تألیف مشترک” از زمیر لیور، وجود دارد که به مباحثی از قبیل خصوصیات بارز اثر مشترک و انواع آثار مرکب و شرایط تحقق آنها پرداخته است.
مفاهیم و تعاریف :
اشاعه: این واژه در لغت به معنی «انتشار» و «پخش کردن» می باشد، و در اصطلاح حقوقی یعنی مالکیت مشترک دو یا چند مالک در یک مال به نحوی که حق هر یک از مالکان در هر جزء و ذره از مال موجود، آمیخته با حق مالکان دیگر باشد، به نحوی که امکان تشخیص و تمیز حق مالکیت آنها از یکدیگر وجود نداشته باشد.
مالکیت فکری: منظور از مالکیت فکری حقوقی است که نشأت گرفته از فکر، اندیشه و قوه تعقل انسان است. حق تالیف، حق اختراع، حق تصنیف از این قبیل است.
حقوق مالی: حقوق مالی، آن است که اجرای آن، مستقیماً برای صاحب آن ایجاد نفع می نماید و می توان آن را به پول تقویم نمود. مانند حق مالکیت، حق دینی، حق تألیف.
آفرینه مشترک: آفرینه ای است که در خلق آن دو یا چند نفر همکاری و همفکری داشته باشند و همکاری افراد به ترتیبی است که کار و تلاش یکایک از آنان جدا و متمایز از هم نیست و سهم هر یک قابل تقسیم نیست.

حقوق معنوی: حقوقی است غیرمادی که پدیدآورنده را قادر می سازد جهت حفاظت از ارتباط شخصی بین خود و اثر منتشر شده اش، اقدامات خاصی را اتخاذ کند. مثلاً حق نسبت‌ داده ‌شدن اثر به خالق، حق انتشار یا عرضه بصورت ناشناس یا با نام مستعار و حق حفظ تمامیت اثر (مانند هرگونه تغییر یا تحریف).
تصرفات حقوقی: منظور از تصرفات حقوقی، انجام معاملات نسبت به مال مشاع است. این تصرفات ممکن است ناقل عین باشد، مانند بیع سهم مشاع و یا ناقل منفعت باشد، مانند اجاره – که به موجب آن مستأجر مالک منفعت سهم مشاع شریک مؤجر می گردد – نیز ممکن است که تصرف مورد بحث غیرناقل باشد.

فصل اول: مفاهیم و تعاریف اشاعه و مالکیت فکری
برای ورود به موضوع پایان نامه با عنوان «اشاعه در مالکیت فکری» بدیهی است در ابتدا باید معنی و مفهوم اشاعه و مالکیت فکری و نیز ماهیت حقوقی آنها توضیح داده شود و در صورتی که دارای انواع مختلفی باشند مشخص و بیان شود. در این خصوص عناصر و اسباب پیدایش اشاعه بیان می شود زیرا بدون شناسایی کامل اشاعه، حقوق و تعهدات مالکین مشاع و محدودیت های ناشی از اشاعه معلوم نخواهد شد. بنابراین در فصل دوم که شامل دو مبحث می باشد به طرح مباحث فوق می پردازیم. در این فصل برای شناخت مفهوم اشاعه و مالکیت فکری ابتدا تعریف اشاعه از لحاظ لغوی و اصطلاحی، ماهیت، ارکان یا عناصر، انواع مورد بررسی قرار می گیرد (مبحث نخست) وسپس به مفهوم، ماهیت مالکیت فکری و مصادیق آن در (مبحث دوم) می پردازیم.
1-1- مفهوم اشاعه و انواع آن
1-1-1- مفهوم و ارکان اشاعه
1-1-1-1- تعریف و ماهیت حقوقی اشاعه
الف- تعریف لغوی و اصطلاحی اشاعه:
اشاعه واژه ای عربی و مصدر باب افعال از ریشۀ «شیع» است. این واژه در لغت به معنی«انتشار» و «پخش کردن»،«فاش کردن» و «رواج دادن» است. در اصطلاح حقوقی نیز اشاعه عبارت است از پراکنده بودن حقوق مالکانه دو یا چند مالک در یک مال به نحوی که این پراکندگی در هر جزء قابل تصور از آن مال، موجود است. به تعبیر دیگر با استناد به ماده 571 قانون مدنی، هر مال واحدی که دو یا چند مالک داشته باشد مالکیت آنها درآن مال به نحو اشاعه می باشد.
ب- ماهیت حقوقی اشاعه:
حالت اشاعه در مقابل حالت افراز قرار دارد. در حالت افراز، رابطۀ اعتباری مالکیت میان یک مال و یک شخص می باشد و شخص واحدی مالک تمام آن مال و هر ذرۀ فرضی از آن مال در مالکیت اختصاصی همان شخص می باشد. در حالت اشاعه، رابطۀ اعتباری مالکیت میان یک مال و دو یا چند شخص برقراراست و این رابطه در تک تک افراد قابل تصورِ آن مال موجود است، به گونه ای که نمی توان در خارج، قسمتی از آن مال را در نظر گرفته که رابطۀ مالکیت اشخاص متعدد در آن وجود نداشته باشد. به تعبیر دیگر در مال مشاع هیچ ذره ای از اجزاء مال در مالکیت اختصاصی یکی از شرکا قرار ندارد و نیز هیچ ذره ای از مال مشاع نیست که یکی از شرکا در آن مالکیت نداشته باشد. بنابراین به نحو خلاصه باید گفت، در حالت اشاعه سهم هر شریک از نظر مادی تمام مال و از لحاظ حقوقی و اعتباری نسبت معینی از آن است. البته در این میان باید بین «اشاعه» و«اجتماع سادۀ حقوق»، تفکیک قائل شد و اجتماع حقوق مالکین متعدد در شیء واحد به دو صورت مفروض است:
1- اجتماع حقوق به نحو قابل تفکیک
اجتماع با امکان تمیز حقوق، بدین صورت است که هر یک از دو نفر، مالک یک قسمت مشخص از یک شیئی باشند، و اموال اشخاص متعدد در کنار همدیگر قرار بگیرند، بدون اینکه حالت اشاعه میان اموال مذکور به وجود آمده باشد. زیرا هر قسمت معینی از اجزاء آن شیء واحد، مالکیت دارند و مالک هر یک از دیگری جداست. به نظر نگارنده می توان گفت، نمونه بارز اجتماع به نحو قابل تفکیک اثر جمعی است مثلاً دو یا چند نفر هر کدام بخشی از مجله ای را بنویسند و یک اثر فکری واحد ایجاد کنند چنانکه در آن سهم هر مؤلف مشخص و قابل تمییز از دیگری است و هرکس مالک بخش خود می باشد، بدون اینکه شیء واحد ملک مشاع آنها باشد مانند روزنامه ها و مجلات دوره ای.
2- اجتماع حقوق به نحو غیرقابل تفکیک
اجتماع بدون امکان تمیز حقوق، یعنی اینکه موضوع مالکیت هیچ یک از مالکان، شیء واحد و مشخص نباشد به طوری که هر جزئی از اجزاء شیء واحد در عین حال متعلق حق مالکیت هر یک از ایشان باشد، این صورت از مالکیت را در اصطلاح اشاعه می گویند. به تعبیر دیگر در مال مشاع، مالکیت شرکا در تمام اجزا و ارکان مال است به نحوی که هر جزئی از مال که در نظر گرفته شود کلیۀ شرکا در آن شریک هستند و هیچ شریکی نمی تواند نسبت به جزئی ازمال ادعای انحصاری داشته باشد و انتفاع از هیچ بخشی در انحصار او نیست. در مال مشاع، حق برای شرکا منتشر در کل مال است و در بخش معینی متمرکز نشده است. بطور مثال : چند نفر قاری قرآن که به صورت تواشیح برنامه ای را اجرا می کنند، که در آن تلاش و سهم هیچ کدام از پدیدآورندگان قابل تشخیص و جدا از دیگری نمی باشد.
1-1-1-2- ارکان اشاعه
با توجه به تعریفی که از اشاعه در بند قبل به عمل آمد به نظر می رسد پنج رکن اساسی برای تحقق اشاعه لازم و ضروری می باشد که عبارتند از اجتماع، حقوق، تعدد مالکین، شیء واحد، به نحو اشاعه، که به توضیح مختصر هر یک از آنها می پردازیم.
الف- اجتماع

اشاعه، بر مبنای جمع بیش از یک نفر به وجود می آید لذا تصور اشاعه با یک نفر امکان ندارد. مثلاً دو یا چند هنرمند قالیباف با همکاری یکدیگر اقدام به بافت فرش می کنند که تمام این هنرمندان نسبت به این آفرینه حق مشترک دارند. همانطور که در مطالب پیشین گفته شد، اجتماع شامل اجتماع با امکان تمیز حقوق و اجتماع بدون امکان تمیز حقوق می شود.
ب- حقوق
حقوقی که موضوع اشاعه قرار می گیرند انواع مختلف حق را شامل می شوند. حقی همچون مالکیت متعلق آن به تفاوت مورد، عین یا منفعت است. چنانکه دو نفر یا بیشتر، ملکی را خریداری نمایند یا ورثه به اشتراک مالک منافع مورد اجارۀ مورث خود باشند. گاه نیز موضوع اشاعه حقی از حقوق است مانند حقی که دو یا چند مخترع و مؤلف نسبت به اختراع و تألیف خود به اشتراک دارند. تحقق اشاعه در حقوق، در صورتی است که حقوق مزبور همه از یک نوع باشند لذا اگر یک نفر مالک حقوق مادی و دیگری مالک حقوق معنوی باشد، این دو نفر با هم شریک نیستند مانند اختراع ناشی از استخدام و آثار سفارشی.
ج- تعدد مالکین
رکن دیگر اشاعه، مالکین متعدد است که هر یک از آنان باید مالک جزئی از مال موضوع اشاعه باشند و به عبارت دیگر برای به وجود آمدن جمع، حتماً بایستی تعدد وجود داشته باشد همچنان که در مادۀ 571 ق.م بیان شد در اینجا نیز«تعدد مالکین» لازم است و هر یک از مالکین می تواند شخص حقیقی یا شخص حقوقی باشد. نباید کلمۀ مالکین در ذهن این توهم را ایجاد کند که اشاعه فقط در مالکیت مادی است، بلکه به معنای عام آن شامل مالکیت حقوق نیز می شود. مثلاً به صاحبان حق شفعه، حق خیار، یا حقوق فکری نیز اطلاق می شود. در واقع در اینجا مالک به معنای صاحب که در تعابیر فقهی و حقوقی نیز به کار می رود و مثلاً گفته می شود صاحب حق تألیف.
در مالکیت فکری بطور مثال مؤلف و طرف قرارداد او شریک محسوب نمی شوند زیرا شرط تحقق اشاعه تعدد مالکین و وحدت موضوع مالکیت است و طرف قرارداد مالک محسوب نمی شود.
د- شیء واحد
با توجه به قانون مدنی، اجتماع حقوق شرکا باید در شیء واحد باشد و به گونه ای باشد که حقوق مختلف افراد در آن شیء قابل تمیز نباشد. شیء مورد اشاعه ممکن است یک آفرینۀ فکری باشد مثل طراحی خودروهای ایران خودرو. همچنین ممکن است این شیء واحد، بسیط باشد مثل فرش و یا مرکب مثل ترانه که از یک آهنگ و یک آواز ساخته شده است. شیء مورد اشاعه می تواند متحدالجنس باشد، مثل رمان یا متحدالجنس نباشد، مثل آواز و موسیقی، ولی اگر دو مال مختلف الجنس که مخلوط شده اند از یکدیگر قابل تمیز باشند، عنوان شیء واحد بر آن صدق نکرده و اشاعه واقع نمی شود.
ه- به نحو اشاعه
اشاعه مهمترین عنصر شرکت بوده و در واقع وصف مالکیت شرکا می باشد. اشاعه به این معنی است که مالکیت شرکا در شیء مورد شرکت، فرضی غیرمفروض است. به عبارت دیگر شرکا در تمام اجزاء شیء مورد نظر سهیم می باشند و دقیقاً به لحاظ همین خصوصیت است که حق تصرف در ملک مشترک را بدون اجازۀ سایر شرکا ندارند.
به نظر می رسد در مادۀ 571 قانون مدنی عبارت «اجتماع حقوق مالکین در شیء واحد» به خوبی می تواند ماهیت اشاعه را بیان نماید زیرا هنگامی اجتماع مالکیت های متعدد در شیء واحد قابل تصور است که موضوع مالکیت آنها مشخص نباشد، چون در غیر این صورت متعلق حق مالکیت همۀ شرکاء یک شیء نیست بلکه در حقیقت موضوع مالکیت ایشان اشیاء متعدد می باشد که عرفاً اجزای یک شیء را تشکیل می دهند. بنابراین اصولاً نیازی به ذکر قید اشاعه نیست و اشاعه در واقع وصف مالکیت شرکا است.

مطلب مشابه :  پایان نامه رایگان حقوق : حقوق طلبکار

دانلود پایان نامه

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

1-1-2- انواع اشاعه
در این بند بطور کامل به بررسی و توضیح انواع اشاعه می پردازیم. اشاعه از جهات مختلف دارای انواع گوناگونی است با بررسی انواع مختلف اشاعه می توان آنها را در یک تقسیم بندی کلی به دو نوع تقسیم نمود. از یک طرف اشاعه از جهت مال موضوع اشاعه دارای انواعی است و از طرف دیگر می توانیم آن را از جهت ارادۀ مالکین و دخالت آنها در تحقق اشاعه، دارای انواعی بدانیم که در ذیل به توضیح آنها می پردازیم.
1-1-2-1- انواع اشاعه از جهت مال مشاع (موضوع اشاعه)
در ابتدا مال مفهوم گسترده ای نداشت و در گذشته مال به اشیاء مادی اختصاص داشت ولی تکامل و پیشرفت زندگی آن را از این معنای ابتدایی و محدود خارج ساخت بطوری که اکنون هر آنچه قسمتی از ثروت را تشکیل دهد و بتوان آن را تملک نمود عنوان مال بر آن صادق است. بعضی از اساتید حقوق معتقدند که از نظر حقوقی به چیزی مال می گویند که دارای دو شرط اساسی باشد مفید باشد و نیازی را برآورده کند خواه آن نیاز مادی باشد یا معنوی قابل اختصاص یافتن به شخص یا ملت معین باشد. بنابراین می توان گفت که مال عبارت است از هر چیزی که به علت منافع واقعی یا اعتباری آن مورد رغبت عقلا واقع شده و در میان مردم قابلیت مبادله و داد و ستد داشته باشد و در هنگام فروش بابت آن وجه یا چیزی که متناسب با قیمت آن باشد به مالک و فروشنده بدهند.
با توجه به تعاریف فوق معلوم می شود که مال به اشیاء غیرمادی نیز اطلاق می شود و به نظر می رسد که نویسندگان قانون مدنی هم آن را به معنی وسیع کلمه در نظر داشته اند و باید گفت منظور از این واژه تمام اشیاء مادی و حقوقی است که دارای ارزش معاوضه یا داد و ستد هستند از قبیل منازل و زمین و حقوق ارتفاتی و انتفاع و حق تألیف و اختراع. بر این اساس هر مالی که به هر شکل در حقوق یک جامعه معتبر باشد همانطور که می تواند متعلق به یک نفر باشد ممکن است متعلق به چند مالک و به صورت مشاع باشد. فقهاء نیز گفته اند که مورد اشاعه ممکن است عین باشد یا منفعت و یا حق مثل حق شفعه و خیارات با توجه به مباحث فوق انواع اشاعه از جهت مال مشاع عبارتست از اشاعه در اعیان، اشاعه در منفعت و اشاعه در حقوق که به توضیح آنها می پردازیم.
الف- اشاعه در اعیان
نمونه بارز مالکیت نسبت به عین مال است (مالکیت اعیان)، به همان نسبت اشاعه در اعیان هم از موارد بارز و معمول اشاعه است. مواد 338 و 350 قانون مدنی اقسام عین را بیان نموده که شامل عین معین، کلی در معین و کلی فی الذمه می باشد و لازم است توضیح مختصری در مورد هر یک از آنها داشته باشیم.
1- عین معین
عین معین مالی است مجزا، مستقل و قابل اشاره در عالم خارج، مانند این خانه، آن ماشین و همانطور که ممکن است مفروز باشد می تواند مشاع نیز باشد. درحقیقت عین مفروز در مالکیت یک شخص است و عین مشاع مالی است که چند نفر در آن حق مالکیت دارند در عین مشاع هر یک از اجزاء آن موضوع حق تمام شریکان است هیچ یک نمی تواند ادعای مالکیت بخش مشخص و معینی از آن را داشته باشد، اگر چه بعد از تقسیم عین، مالکیت او بر قسمت افراز شده معلوم گردد. عین معین مشاع ممکن است منقول باشد یا غیر منقول همچنین ممکن است قابلیت افراز داشته یا غیرقابل افراز باشد.
2- کلی در معین
کلی در معین یا به اصطلاح قانون مدنی در حکم عین خارجی، مقدار معینی از مالی که اجزاء آن از هر حیث (وصف و جنس) با هم برابر و یکسان می باشد. بنابراین به تصریح ماده402 قانون مدنی که عین کلی در معین را در حکم عین می داند می توان با توجه به وجه مشترک بین احکام عین معین و کلی در معین اشاعه در آن را پذیرفت. کما اینکه نظر دکتر لنگرودی نیز مؤید این مطلب می باشد که معتقدند کلی در معین هم به صورت مشاع و هم به صورت مفروز متصور می باشد. البته عینی که در حکم معین است با مال مشاع تفاوت دارد، بدین صورت که هرگاه خریدار صد کیلوگرم از هزار کیلوگرم گندم موجود در انبار را خریداری کند او فقط مالک صد کیلوگرم گندم نامعین (اجمالاً معین) از هزار کیلوگرم معین می باشد و فروشنده به میل خود و از هر بخش که بخواهد صد کیلوگرم گندم را جدا نموده و به خریدار تسلیم می کند در چنین حالتی بدیهی است که در اثر عقد بیع اشاعه به وجود نمی آید اما در صورت اینکه خریدار سهم مشاعی مثل یک دهم از هزار کیلوگرم گندم موجود در انبار را خریده باشد اشاعه در چنین حالتی ایجاد
می شود و حق مالکیت خریدار به کل مال شیوع می یابد و تصرف فروشنده در مال نیاز به اذن خریدار دارد.
پس می توان گفت کلی در معین به صورت مشاع به این صورت است که خریدار دو یا چند نفر باشند و با بیع واحد، مبیع را به صورت کلی در معی

مطلب مشابه :  پایان نامه رشته حقوق : حقوق طلبکار
92

دیدگاهتان را بنویسید